ዓርብ ፣8 ሴፕቴምበር 2017

‹‹አለህ’ኮ ይሉኛል፤ እውነት አለሁኝ ወይ?›› - ኢትዮጵያዊነት




ወዳጅ በፍቃዱ ኃይሉ ‹‹ኢትዮጵያ ያለ‹ኢትዮጵያዊነት› ልትኖር አትችልም?›› በሚል ርዕስ ለአዲስ አመት መወያያ ጽሁፍ አቅርቦ አነበብኩ፡፡ እነሆ ምልከታዬን ላሰፍር ወደድኩ፡፡
 
ዘመኑ የመሞካሸት ነው፡፡ ኢትዮጵያም ወግ ደርሷት ትሞካሽ ይዛለች፡፡ ወዳጄ በፍቃዱ ኃይሉ አንዳንዱን ጠቅሷል፡፡ እኔ ደግሞ ሰሞንኛውን የ‹ከፍታ› ዘመን ትንቢቷን እጠቅሳለሁ፡፡ ‹ለዘለአለም ትኑር› ‹ይባርካት›ም እየተባለች ያለችውን ኢትዮጵያ፤ አሁን ደግሞ ወደ‹ከፍታ›ው ለመመለስ ጥረት ላይ ያለው ብዙ ነው፡፡
ሀገርኛውን ጉዳይ በብርቱ ማንሳት ተገቢ ነውና እነሆ እኔም ወዳጄ ባነሳው ጉዳይ ላይ የእኔን ምልከታ ለማንሳት ወደድኩ፡፡ በፍቃዱ በአዲስ አመት እንድንወያይበት ያነሳው ጉዳይ መልካም መስሎ ታይቶኛልና ነው ይህንን ማለቴ፡፡
 
ኢትዮጵያ መቼም ከዘመን የናኘ፣ የገዘፈና የበረከተ አመት ታሪክ እንዳላት ተደጋግሞ ተነስቷል፡፡ በርካቶችም በዚሁ ይስማማሉ፡፡ አንዳንዶች በእርግጥ ይህንን የዕድሜዋን ነገር እንደሚጠራጠሩ ቢታወቅም ማለት ነው፡፡ በአንድ ወቅት በዚሁ ጉዳይ ላይ ሀሳብ ሰንዝሬ ነበርና አልመለስበትም፡፡
 
ኢትዮጵያ እንደሀገር ከተመሠረተችበት ወቅት ጊዜ አንስቶ በርካታ ጊዜያትን አሳልፋለች፡፡ በተለይ ደግሞ አሁን አሁን የኢትዮጵያና የኢትዮጵያዊነት ጉዳይ እያነጋገረ መምጣቱ፤ በጉዳዩ ላይ ጥርት ያለ እውነት ይዞ መውጣት እንደሚያሻ አመላካች ነው፡፡ 
 
በዚህም ረገድ ኢትዮጵያን አንድ ብቻ ሆና የማየት ምኞት ያላቸውና የለም ብሔራችን ቀዳሚውን ድርሻ መያዝ አለበት ብለው የሚያስቡ ልሂቃንና ሌሎችም ተነስተው በተለይም በቅርብ ጊዜ የመነጋገሪያ አጀንዳ አድርገውት መቆየታቸው ይታወሳል፡፡
 
በመሠረቱ ፖለቲካችን የብሔር እንዲሆን ለምን ሆነ? ብሎ መጠየቅ ተገቢ ይመስለኛል፡፡ የብሔር ፖለቲካው እንዴት እንዲህ ሊይብብ ቻለ? ማለትም ተገቢ ነው፡፡ ይህ ደግሞ ታዲያ በደፈናው ጉዳት አለው ብቻ ብሎ መደምደምስ ተገቢ ነው ወይ? እንዲህ በርካታ ብሔሮችና ብሔረሰቦች በሚኖሩባት ሀገር፤ የብሔርን ጉዳይ አንስቶ መነጋገር ለሀገር አንድነት አስጊ ነው ብሎ መደምደም በእራሱ የተዳፈነው እንደተዳፈነ ይቆይ፤ አትነካኩ ማለት አይመስልም ወይ? በተለይም አሁን ባለው ሁኔታ በደንብ ልንነጋገርበት ይገባል ብዬ አስባለሁ፡፡ እንደአንዳንዶች በደፈናው ሰው መሆንህን ብቻ አስቀድም ብሎ መመጻደቅም ተገቢ አይመስለኝም፡፡ ለዚህ ደግሞ ከኢትዮጵያዊያን ወዲያ ህያው ምስክር የለም፡፡ አንድ እንሁን ባለ አንደበታቸው የስንቱን ብሔር እያወጡ ሲናገሩ፣ የስንቱንም ጓዳ ጎድጓዳ ሲማስኑ እንደሰነበቱ ለመመልከት ችለናል፡፡
 
ብሔርን ማዕከል ያደረገው አስተሳሰብ ለምን እንዲህ ሊነሳ ቻለ? ከተባለ ዋነኛ ምክንያቱ ጭቆና ነው፡፡ ይህ ደግሞ በተገቢው አኳኸን ምላሽ ሊሰጠው የሚገባ ጉዳይ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ለተወሰኑት ብሔሮች ብቻ የተመቸች መሆን አለባት ተብሎ የሚታሰብ ከሆነ እርሱም በእራሱ አደገኛ ነው፡፡ ምቾት ከተባለ ለሁሉም ነው መሆን ያለበት፡፡ በአንደኛው መገፋት ሌላኛው እንዲመቸው መታሰብም የለበትም፡፡ ይህ ግን ታዲያ ብሔርን ለምን ትጠቅሳላችሁ ኢትዮጵያዊነትን ብቻ በደፈናው አራምዱ አይነት ዲስኩር እንዳይሆን እሰጋለሁ፡፡
 
ኢትዮጵያ የሁሉም ብሔሮችና ብሔረሰቦች መኖሪያ ናት፡፡ ይህች ሀገር ታዲያ ሀገርነቷ ለሁሉም እስከሆነ ድረስ፤ ሁሉም ብሔሮች እምነታቸው፣ ባህላቸው፣ አኗኗራቸው፣ በአጠቃላይ ማንነታቸው ሁሉ በኢትዮጵያዊነት ጥላ ውስጥ አብሮ መነሳት መቻል አለበት፡፡ ይህ ካልሆነ ግን ‹ኢትዮጵያዊነት› ከንግግር አልፎ ተግባራዊነቱ ጽንፍ ካስያዘ መልካም አይደለም፡፡ በምንናገረው ልክ ተግባራችን መከወን አለበት፡፡ ይህ ደግሞ ግድ ነው፡፡ 
 
አንዳንዶች የብሔር ጉዳይ መነሳቱ ልዩነቶች እየሰፉ መጥተው ኢትዮጵያ የሚለውን ትልቁን የአንድነት ጥላ እንደሚያፈርስና የአገሪቱ ህልውና በክልልና በብሔር ማንነቶች ላይ የተንጠለጠለ እንዲሆን ያደርገዋል ይላል፡፡ እዚህ ላይ ታዲያ ይህችን ሀገር የሰሯት እነማን ናቸው? ሀገሪቱስ ብትሆን የብሔሮቹ ውህድ ውጤት አይደለችም ወይ? አሁንም ቢሆን፤ ማንኛውም ሀገራዊ ነገር ሲከወን ሁሉንም ባማከለና ለሁሉም ብሔሮች ሁለንተናዊ ጥቅም መሆን የለበትም ወይ? በዚህ አግባብስ አሁን ላይ የሚነሱት ብሔርን ያማከሉ እውነቶች ተገቢ አይደሉም ወይ? ነገሮችስ እውነት እንዲሁ እየተዳፈኑ፤ ኢትዮጵያዊነትና አንድነት በሚል የሁሉንም ልብ ሊረታ በሚች ቃል ብቻ እውነቶች ታጭቀው ሳይወጡ መቅረት አለባቸው?
 
ይህ መሆን እንደሌለበት ይሰማኛል፡፡ አንድነት መልካም ቢሆንም፤ ኢትዮጵያዊነት ጥሩ ቢሆንም፤ ከቃል በዘለለ በእውነት ላይ የተመረኮዘ ማንነት ጉዳይ ሲነሳ ታሪክ አታጣቅሱ እንደሚሉት ግለሰቦች መታሰብ የለበትም፡፡
ዛሬ ላይ የምናወራላት ኢትዮጵያ በበርካታ ዜጎች አጥንትና ደም የተገነባች ሀገር ናት፡፡ ይህች ሀገር ታዲያ ሀገር ሆና ለዛሬ እንድትበቃ ዋጋ የከፈሉት አካላት በሙሉ እኩል ሊወደሱ ይገባል፡፡ በሀገር አንድነት ስም ዘር እስከማጥፋት የደረሱት ደግሞ ሊኮነኑ ግድ ነው፡፡ አትንኩብኝ፤ አትንኩብን ተብሎ አይቻልም፡፡ በየትኛውም አጋጣሚ ቢሆን የኢትዮጵያን አንድነት በተሻለ አግባብ መፍጠር የሚቻለው እውነትን እየሸሹ ሳይሆን እየተጋፈጡ ብቻ ይመስለኛል፡፡ ምክንያቱም አለሙ ዛሬ ሌላ ነው፡፡
 
በመሠረቱ የብሔር ጥያቄ የማንነት ጥያቄ ተደርጎ መነሳቱ በርካቶችን አስከፍቶ ይሆናል፡፡ ነገር ግን ብሔርን በትክክል ከፍ ባለ ድምጽ መናገር አዳጋችና አስነዋሪ በሚመስልበት ዘመን ያለፍን እኛ ኢትዮጵያዊያን፤ በተለይም ብሔርን ለመናገር ከተወሰኑ ብሔር ተወላጆች በቀር ሌላው እንደሌላ ነገር ይታይበት በነበረባት ይህችው ኢትዮጵያ፤ በሀይማኖት፣ በባህልና በኢኮኖሚ የሚጨቆኑ ብሔሮች በነበሩባት ኢትዮጵያ ላይ ሆነን ‹እንደምን ዛሬ ላይ ተነስታችሁ በይፋ ማንነታችሁን ተናገራችሁ?› አይነት ነገር ተገቢ አይሆንም፡፡ በዚህ አግባብም የምትሄድ ኢትዮጵያን ባናስባት የተሻለ ይመስለኛል፡፡
 
በእውኑ፤ ሀገር ማለት ከባድ ትርጉም እንዳለው ማንም መረዳት ያቅተዋል የሚል ምልከታ የለኝም፡፡ ሀገር ደግሞ የማንነት ምሳሌ ስትሆን የእኔንም ባህል፣ ታሪክና ምሉዕነቴን ተቀብላ በእርሷ እንደምወከል ልታሳየኝ ግድ ነው፡፡ ዜግነትን ከማንነት ከቀላቀልነው ችግር የሚሆነው ለዚሁ ነው፡፡ ገጣሚው እንዳለው ‹ሀገር ማለት ረቂቅ ነው ቃሉ›፤ ማንነትም ታዲያ የደምና የአጥንት ዋጋ የተከፈለበት ውስብስብ መሠረት ያለው አንዳች እምቅ የራስ መገለጫ ነው፡፡

ማንነታቸውን በግልጽ የተናገሩና በማንነታቸው ላይ ሀሳባቸውን ያስተጋቡ ግለሰቦች ልዩነትን ለማስፋት እንደሚንቀሳቀሱ ተደርጎ ይታሰባል፡፡ ይህ ደግሞ መልካም አይደለም፡፡ በተጨማሪም ለአንድነት ጸሮች እንደሆኑና ይህንኑ በመናድ አዲስ ታሪክ ለመጻፍ እንደሚሞክሩ ተደርጎ ይታሰባል፡፡ 
 
ይህ በእንዲህ እንዳለ፤ በተለይም ‹የአንድነት ሀይሎች/አቀንቃኞች› ነን የሚሉት ግለሰቦችና ቡድኖች ብሔርን የተመለከተ ጉዳይ የሚያነሱ ግለሰቦችና ቡድኖች በሙሉ በአንድ ድምጽ ‹ዘረኞች› ተብለው ሲወቀሱና ሲዘለፉ ይታያል፡፡ በእኔ አመለካከት የኢትዮጵያን አንድነት ከመሻት አልያም ከሌላ መንፈስ በመነሳት ብቻ የብሔርን ጉዳይ አንስቶ መናገር ዘረኛ ሊያስብ አይችልም፡፡
 
በኢትዮጵያ የብሔር ፖለቲካ አይሎ ይሆናል፡፡ በርካታ የፖለቲካ ፓርቲዎች በብሔር የተደራጁ ሆነው ሊሆን ይችላል፡፡ ነገር ግን የታሪክ ነገር ሲነሳ ብሔሮች የሚያነሷቸውን እውነቶች በጥቅሉ እየተቃወሙ ስለአንድነት ብቻ እንዘምር መባባሉ ከባድ ይሆናል፡፡
 
ኢትዮጵያን በተመለከተ ከእኛ ወዲያ፣ አንድነት ከምንለው ሰዎች ባሻገር ……. የሚሉትም ቢሆኑ እርሱን ትቶ፤ በእኔ እምነት ኢትዮጵያዊነትን ሳይሆን እራሷን ኢትዮጵያን ብናስቀድም እመርጣለሁ፡፡ ያኔ በመከባበር መንፈስ ስለሀገር ማቀንቀን እንጀምራለን፡፡ ሜዳው እኩል እንዲሆን ባልፈቀድነው ልክ ግን ለመነጋገር ጉዳዩን አሁንም ማለባበስ ይሆንብናል፡፡ በእራሳችን ስጋት ውስጥ ታጭቀን ሌሎችን ለማዳመጥ አለመውደድ ግን ሊታሰብበት ግድ የሚል መሰለኝ፡፡ ስለመሰለኝም ሀሳቤን ለማካፈል ወደድኩ፡፡ ኢትዮጵያን አስቀድሜያለሁ፡፡ ኢትዮጵያዊነቱማ የለም፡፡ ገና ብዙ ልንለፋበት ያስፈልገናል፡፡ በእኛነታችን ላይ መስማማት ያስፈልገናል፡፡ ስለሆነም፤ ‹‹አለህ’ኮ ይሉኛል፤ እውነት አለሁኝ ወይ?›› - ኢትዮጵያዊነት
 
ቸር ያቆየን!
 
አብርሃም ተስፋዬ

እሑድ ፣17 ኤፕሪል 2016

የኦሮሞ እናቶች ትርክት

‹‹እንወልዳለን! ወልደን ለሞት እነገብራለን! ከመንግስት ያለንን ሀሳብ የሚያዳምጥ፤ በእኛ ልክ የሚረዳን አጥተናል፡፡ እኛነታችንን ተነጥቀናል፡፡ ስለምን ዋጋ እንደምንከፍል አናውቅም፡፡ እኛም ስለምን እንዲህ እንደሆንን እንጃ! ብቻ ጭቆናው ብሶብናል፡፡ መዳበሪያ ፍለጋ መታተራችን ለጉድ ነው፡፡ ሙግታችን ነጻነት ነው፡፡ መብታችንን ፍለጋ ነው፡፡ እኛ ለምንኖርለት አላማ የሚኖሩ፤ ጭቆናን የማይታገሱ ልጆች ወልደናል፡፡ ብናልፍ ምን ይቆጨናል? ሞትንስ እንኳ ቢሆን ስለምን እንፈራዋለን? ልጆቻችንስ ቢሆን በጥይት አረር ከፊታችን፤ ከእጃችን ላይ ሲወድቁ አይተን የለም ወይ? ስለምን ኑሮንስ እንወዳታለን? የልጅን ሞት ያህል ነገር፤ የልጅን ደም ያህል ነገር፤ የልጅን ነፍስ ያህል ነገር እያዩ ማጣት ምንስ ቢመጣ ለመቀብ አያዘጋጅም ወይ? ሀገር ይፍረደና!››

እንዲሁ ሳስብ የኦሮሞ እናቶች እንዲህ ከላይ የገለጽኩትን የሚሉ ይመስለኛል፡፡ እኒህ እናቶች ታዲያ ጀግኖች ናቸው፡፡ በዚህ ሁሉ ውስጥ ልጆቻቸውን እየገበሩም እንኳ እጅ ሊሰጡ አይደፍሩም፡፡ በፍጹም ተቃራኒ ከሆነ መንገድ አይሰለፉም፡፡ ልጆቻቸውን ስለፍትህ፣ ስለነጻነት፣ ስለእኩልነት ይሰብካሉ፡፡ ሰርተው፤ ሆነው፤ ተግብረው፤ ከውነውም ያሳያሉ እንጂ በቃል፣ በወሬ አይኖሩትም፡፡ የኦሮሞ እናቶች፡፡

በዚህች ሀገር ታሪክ ደማቅ ታሪክ ተጽፎላቸው ያሉ፤ ገቢራቸው ከሁሉ በላይ የገዘፈና የላቀ ሆኖ የሚታዩ በርካታ የኦሮሞ ልጆች አሉ፡፡ እኒህ ግብራቸው ከሁሉ በላይ የተቀመጡ ኦሮሞዎች ስለብሔራቸው ሲያነሱ/ሲናገሩ ሁሉም በጥርጣሬ ስለምን እንደሚመለከታቸው አይገባኝም፡፡ ክብራቸውን ክብሬ ነው ብሎ የሚቀበለው ሁሉ፤ ኢትዮጵያዊነታቸውን ብቻ እንዲሰብኩ፤ ከዛ ባሻገር ያላቸውን ማንነት እንዳይናገሩ የሚፈልግበት ሁኔታ ለእኔ ግራ ነው፡፡ በምንም መልኩ ይሁን፤ አንዳች እውነት ይዘን መነሳት ካልቻልን ይህ ሀቅ በፍጹም ልብ እውነተኛና ተዐማኒውን ኢትዮጵያዊነት አያመጣውም፡፡

ከሰሞኑን የኦሮሞ ልጆች ጥያቄ ጋር በተያያዘ በርካታ ነገሮችን እያየን፣ እየሰማን፣ እየታዘብንም ጭምር ነው፡፡ ገራሚ ሁነት፡፡ አስደናቂ ነገርም ነው፡፡ በጣም አስደንጋጭም ልንለው የምንችለው አይነት፡፡ ከላይ የጠቀስኩት ነገር፤ የኦሮሞ እናቶች ሊሉት ይችላሉ ብዬ ያሰብኩትን ቢሆን አይገርምም፡፡ እኒህ እናቶች ስለምን ልጆቻቸውን እንደሚገብሩ በደንብ የተረዱ ናቸው፡፡ ለእኔ ጥግ ይዞ መከራን ከሚቆጥረው በላይ የጀገኑ፤ አንደኛ!

እነዚህን እናቶች ለሚመለከት ሰው፤ እነዚህን እናቶች ለሚያስብ ሰው፤ እነዚህን እናቶች ለሚያውቅ ሰው፤  ስለምን ልቡ በጭካኔ እንዲሞላ እንደሚሆን አላውቅም፡፡ ስለኢትዮጵያ ‹አንድነት› ‹የሚሰብኩት› (እኒህ አካላት ውስጣቸው ያልጠራ መሠረታዊ ችግር እንዳለባቸው ይሰማኛል) አካላት ይህንን እውነት ስለምን ማደባበስ እንደሚፈልጉ፤ ስለምን ስለእነዚህ እናቶች በአንድም ሁነት ሊጨነቁ እንዳልፈለጉ፤ ስለህዝቡም ያላቸው እውነተኛ ስሜት እየተስተዋለ ያለበት ሁኔታ እንዳለ ለመረዳት ይቻላል፡፡

በኢህ ጉዳይ ላይ ዲ/ን ሙሉጌታ ወ/ገብርኤል የተባሉ ግለሰብ እ.ኤ.አ. 2013 ላይ የጻፉት ጽሁፍ ላይ ያሰፈሩትን ፍርሃታቸውን/ስጋታቸውን እዚህ መጥቀስ ተገቢ ይመስለኛል፡፡ ‹‹ከተራ ጩኸትና መፎከር ያላለፈ፤ መያዣና መጨበጫ የሌለው፤ ልብ አውልቅ ባለቤት ያጣ፤ ግልጽ የሆነ ራዕይና ግብ የሌለው፤ የተዘበራረቀና የተምታታበት፤ አይደለም ሰፊው ሕዝብ ለአንድ አላማ ሊያሰልፍ፤ ሊያሳምንና አግባብቶም ከጎን ሊያስከትል ቀርቶ እርስ በርስ መስማማትና መደማመጥ ያቃታቸው የሥመ ፖለቲከኞቻችን …. በተለያዩ ምክንያቶች የሚነሱ፤ ጊዜያዊ ኃይማኖታዊና ማህበራዊ ጥያቄዎችና አለመግባባቶች …. ሳስብው ኢትዮጵያዊያን እስከ ዳግም ምጽዓት ድረስ የሚያስፈልገንን ሳናገኝ እንዲሁ እንደጮኽን፤ እንደናፈቀን….እንዳናልፍ እፈራለሁ››

‘Pseudo Ethiopians’

እውነት ለመናገር ስለኢትዮጵያና ስለኢትዮጵያዊነት ያሉት ትርክቶች በሙሉ በአንድ ዥረት ብቻ እንዲፈሱ የመፈለጉ አዝማሚያ ከበርካታ ወገኖች የሚመላለሰው፤ አጉል መሀለኝነትን ለመከተል በማሰብ ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ ከሁሉ በላይ ሊያስማማን የሚችለውና፤ ከማንም ጋር ሳያሻክር ሊያኖር የሚችለው ነገር ይህ ነው ብለው የሚያምኑ፤ ለራሳቸው ሀሳብ የማያድሩቱ ግብዞች የሚመርጡት ሀሳብ ይመስለኛል፡፡ በውስጣቸው የሚያስቡትና ከልብ የሚተጉለት ሌላ አጀንዳ እያላቸው፤ እነርሱ ግን የሚፈጽሙት ሌላ (በጣም ሌላ) ግብር ሆኖ ይታያል፤ ይህ ደግሞ በተለይም በፖለቲካ ፓርቲዎች ውስጥ በሚሳተፉና፤ በሌላም ሁኔታ ለፖለቲካዊ እንቅስቃሴው ቅርብ ነን በሚሉ ግለሰቦችና ቡድኖች ሲዘወተር ይስተዋላል፡፡

ኢትዮጵያ እንደሀገር፤ ሀገር ሆና እንድትቀጥል በእኔ እምነት እውነቱን መቀበል እና መዋጥ ግድ ይመስለኛል፡፡ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያ የሚያደርጋት፤ በመጨፈላለቅ ላይ የተመሰረተ አንድነት ነው ብዬ አላምንም፡፡ ኢትዮጵያ፣ ኢትዮጵያ እያሉ መደንፋት ብቻም ነው ብዬ አልቀበልም፡፡ የእውነት ከልብ በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉትን ብሔሮችና ብሔረሰቦች እውነት ተቀብለን ሊሻር የማይችለውን ለማቻቻል፣ ይቅርታ የሚያጠያይቀውንም ተጠያይቀን በግልጽ ስንነጋገረው ብቻ ነው፡፡ ሀገር ልታድግ፣ ሀገር ልትገነባ የምትችለውም እንዲህ ሲሆን ነው ብዬ አስባለሁ፡፡

እምነትና ጽናት ይስጠን እንጂ እውነቶችን ለማደባበስ በምንሞክርበት ወቅት እየከፈልን ያለውን ዋጋና፤ እያደረስን/እያኖርን ያለውን የነገ ጦስ በጊዜው ምንደርስበት ይመስለኛል፡፡ ታሪክ ዐዋቂዎች የሚሰሩት ስህተት፣ ታሪክ ተናጋሪዎች ከሚሉት በላይ ነው፡፡ የኖረው ህዝብ እያለ፤ አጥኚው ነኝ ባዩ ‹አንበሳ› መስሎ የሚታይበት ሀገር ነው ይሄ! ‹‹የምጣዱ እያለ……….›› እንዲሉ፡፡
ታሪክ በበርካቶች ተጽፎ ይገኛል፡፡ ብዙዎችም እንዲህ ነው፤ እንዲያ ነው እያሉ ዘግበዋል፡፡ ዜና መዋዕሎችም ለምስክርነት ቀርበዋል፡፡ ጎብኚዎችም ሳይቀሩ የጻፏቸው ድርሳናት ተገላብጠዋል፡፡ ንጉሶች ስለራሳቸው ያስጻፏቸውም ደርዞች በርክተው እንዲጠቀሱ ሆነዋል፡፡ (ነጋድራስ ገ/ህይወት ባይከዳኝ ታሪክ እንዴት ሊጻፉ እንደቻሉ ያነሳው ሀሳብ እዚህ ጋር ልብ ሊባል ይገባዋል)

ከኦሮሞ ህዝብ

ስለኦሮሞ ብዙ ተጽፏል፡፡ እኔ በዚህ ላይ የምጨምረው ብዙ አይኖርም፤ አስፈላጊ ከሆነ ወደፊት የምናጣቅሳቸው ይኖራሉ፡፡ ነገር ግን፤ ‹‹ኦሮሞ ግንድ ነው›› ይህ የጄ. ጃገማ ኬሎ ንግግር ነው፡፡ በአንድ ወቅት ‹ፋክት› መጽሔት ላይ የሰጡት ቃል፡፡ ይህ ግንድ ነው እንግዲህ አሁን መፍለጫ የበዛበት፤ ሊቆርጡት የሚታገሉት ብዙ ናቸው፡፡ የሚታትሩት በርካቶች ናቸው፡፡ ትግሉን ለማኮላሸት የሚሹት ምክንያታቸው እንኳ ግልጽ አይደለም፡፡ ‹ስጋት› ነው፡፡ ተራ ስጋት፡፡


ስጋት ለምን?
በዘመን አዙሪት ዛሬ ላይ ከመድረሳችን በፊት ይህ ህዝብ እንደህዝብ ከቦታ ቦታ ተንቀሳቅሶ ለመኖር ሞክሯል፡፡ ሙከራ ብቻም አይደለም፤ አድርጎታልም፡፡ የኦሮሞን ጥያቄ (ማንኛውንም ጥያቄ ማለት ነው) በፍጹም ቀናኢነት ለመቀበል የሚያንቃቸውን ግለሰቦችና ቡድኖች ስንመለከት፤ በርካታ ናቸው፡፡ በተለይም አንዳንድ ጊዜ እነርሱ ወደፊት የሚያስቡትን ነገር ፍንትው አድርጎ ሊያሳይ በሚችል መልኩ ጥያቄውን ለመሞገት ሲሞክሩ ይስተዋላሉ፡፡ ኢትዮጵያ የበርካታ ብሔሮችና ብሔረሰቦች ውጤት ናት፡፡ ኢትዮጵያ ሲባል ህዝቡ ነው፡፡ ተራራና ሜዳው ብቻ አይደለም፡፡

ኦሮሞም እንደህዝብ የዚህ ሀገር ጉዳይ ያገባዋል፡፡ የዚህ ሀገር ነገር ይመለከተዋል፡፡ ይህ ማለት ታዲያ ኦሮሞን መቀበል በሚያቅታት ኢትዮጵያ ውስጥ እንደማይሆን መጠርጠር አያሻም፡፡ ያገባኛል የሚባለው በሚመለከት ነገር ላይ ነው፡፡ ኦሮሞ ጥያቄ ሲያነሳ በሚበረገግበት ሁነት ውስጥ፤ እንዲህ ያሉ የህዝቡ ጥያቄዎች በሙሉ በጥርጣሬ እንዲታይ በሆነባቸው ሁነቶች ውስጥ በአንድ ስለመሆን ማሰብ ከባድ ሊሆን እንደሚችል መገመት አስቸጋሪ አይሆንም፡፡

ኦሮሞን እንደህዝብ የዚህች ሀገር አካል፣ ባህሉም የኢትዮጵያ ባህል፤ ቋንቋውም እንደበርካታ ተናጋሪ ህዝብ ባለቤትነቱ የሚገባውን ቦታ አግኝቶ፤ ውክልናው በሚገባው ደረጃ እንዲሆን ሁሉም ሊሰራ ግድ ነው፡፡ ‹ተራ› ስጋቶችን በየሁነቱ እያነሱ የኦሮሞን ህዝብ ከማስከፋትና፤ በተለይም እንደህዝብ የሚደርስበትን በደልና ስቃይ አብሮ መካፈል የሚችል አመለካከትና ህሊና ሊኖረን ግድ ነው፡፡ ይህ ባልሆነበት ሁኔታ፤ አንድነት የሚባል ነገር ዝም ብሎ እየደሰኮሩ የሚመጣ አይመስለኝም፡፡ በመከባበርና፤ በመተዋወቅ ላይ የተመሰረተ አንድነት እንዲ፤ እውነቱን አደባብሰን የምንዘምረው ‹አንድነት› አሁን ካለው አካሄድ ብዙም ልዩነት ያለው አይመስለኝም፡፡

ስለሆነም፤ የኢትዮጵያን አንድነት ስናስብ፤ በእርግጥም ባህሉን፣ ቋንቋውን፣ ማንነቱን፣ ሁለመናውን አምና የምትቀበል፤ በዚሁም እንደህዝብ የሚገባውን ቦታ አግኝቶ ሊኖር የሚችልበትን ሁኔታ የምታመቻች ሀገር እንዲኖሩ መሻት ተገቢም አስፈላጊም ይመስለኛል፡፡ በአንድ ወገን ትግልና ደም ብቻ የምትቆም፤ በአንድ ወገን የምትደምቅ ብቻ ሀገር የምትሹ ካላችሁ እርሱ በፍጹም ሊታሰብ የማይገባው ሀሳብ እንደሆነ አበክሬ ለመንገር እወዳለሁ፡፡

የእነዚህ የኦሮሞ እናቶች እንባ፣ መቀነታቸውን ጠበቅ ያደረጉበት ስሌት፤ ልጆቻቸውን የከፈሉበት ሁነት ግን በሁላችንም ልብ እንዲኖር ግድ ነው፡፡ ስለመሞትማ ከእነርሱ በላይ፤ ትግል ሜዳ ላይ ስለሚኖር ከፍታና ዝቅታማ ከእነርሱ ወዲያ እስኪ ማን?
ክብር ለኦሮሞ እናቶች!

ረቡዕ ፣8 ኤፕሪል 2015

ጋዜጠኝነት፣ ጽንፍና ኢትዮጵያ (ሙያ፣ ወገንተኝነትና ሀገር) ፩

ጋዜጠኝነት፣ ጽንፍና ኢትዮጵያ
(ሙያ፣ ወገንተኝነትና ሀገር)
የህዝብ ልሳንና አንደበት መሆን መታደል ነው፡፡ የህዝብን ብሶትና ምስጋና ለማስተጋባት ያለአንዳች ሀፍረት በእውነት ለእውነት ለማቅረብ መመረጥም እንዲሁ ነው፡፡ ህዝብ ብዙ ያስባል፡፡ ህዝብ ብዙ ይመኛል፡፡ ህዝብ የመበርከቱን ያህል ሀሳቡም እንዲሁ ሊሆን ግድ ነው፡፡ የተለያዩ ሀሳቦች፤ የተለያዩ ምልከታዎች፤ የተለያዩ እውነቶች፤ የተለያዩ ማንነቶችም ጭምር፡፡ በእነዚህ ውስጥ ታዲያ የህዝብ አንደበት የመሆን አደራ የሚጣልበት፤ በተለይም አንደበታቸው ለተያዘ/ለተገታ ብርቱ አንደበት የመሆን ድርሻ የሚጣልበት፤ አደራውን በግብሩ እንዲያሳይ የሚጠበቅበት አንዳች ባለሙያ አለ፤ ጋዜጠኛ፡፡

ጋዜጠኝት ያለውን እውነት ተቀብሎ ለህዝብ መልሶ የማቅረብ፤ ብሎም ህዝቡ የሚያነሳቸውን ጥያቄዎች የማስተጋባት፤ አዲስ የተፈጠሩ ክስተቶችን የማሳወቅ እና አድማጭ፣ አንባቢውና ተመልካቹ በሚመለከቱት ጉዳዮች ላይ የበቃ መረጃ እንዲኖረው ለማድረግ የሚከወን ሙያ ነው፡፡ በዚህ ውስጥ ታዲያ የአድማጭ፣ አንበባ ወይም ተመልካቹን ቀልብ ለመግዛትና የእርሱን ሀሳብ እያስተጋባ እንዳለ ለማሳወቅ፤ ጋዜጠኛው ብርቱ ፈተና ይጠብቀዋል፡፡ እንዲህ ባለውም ጊዜም ስህተቶች እንዳይከሰቱ የጋዜጠኝነት መሠረታዊያንን ጠንቅቆ መረዳትና መጠበቅ ግድ ይላል፡፡ 

እኒህም የጋዜጠኝነት መሠረታዊያውን የተለያዩ ጸሐፍት በተለያየ ቁጥር ቢያስቀምጧቸውም፤ በዋናነት ግን ገለልተኝነትና፣ በእውነት ላይ የተመሰረቱ መሆንን፣ ሚዛናዊነት ወይም ከወገንተኝነት መጽዳትን እና ገለልተኝነትን፣ የተለያዩ ሀሳቦችን ወይንም ምልከታዎችን ማስተናገድን፣ ከህዝብ ጋር መቀራረብን ብሎም ቁርኝት ያለውን ጉዳይ በትኩረት መስራትን በዋናነት ሁሉም ይስማሙባቸዋል ለማለት ይቻላል፡፡

በተለይም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እየወጡ ያሉ ጽሁፎች እንደሚያስረዱት ከሆነ፤ ጋዜጠኞች ኦፊሴላዊ የሆኑትን መረጃዎች እንደወረዱ መቀበል የለባቸውም ብለው ይከራከራሉ፡፡ ጋዜጠኞች የህዝብ አይንና ጆሮ ናቸው፡፡ ስለሆነም ሁሉንም ነገር እንዲጠይቁ ይጠበቅባቸዋል፡፡ በተለይም በስልጣን ላይ ያሉትን፡፡ ምክንያቱም ስልጣናቸውን ለማቆየት/የሥልጣን ዘመናቸውን ለማራዘም ሲሉ ያለውን እውነት እነርሱ ወደሚፈልጉት አቅጣጫ ዘወር አድርገው ስለሚያቀርቡት፡፡ ስለሆነም ጋዜጠኞች ጠንካራና በሳል ጥያቄዎችን/መጠይቆችን በማቀረብ ሁነቱን ለህዝብ ማድረስ ይጠበቅባቸዋል፡፡ አንዳንድ ጊዜም ጋዜጠኞች ስለሚጠይቁት ጉዳይ መለስተኛ ዳሰሳ በማካሄድ ተጠያቂዎች በፍጹም የማይፈልጉትን አይነት መጠይቆች ማንሳታቸው ይጠበቃል፡፡ ይህ ሁሉ እንዲሆንም የጋዜጠኛው ተገቢ የሚባለውን አስተሳሰብ ተላብሶ፤ ሁለንተናዊ ዝግጁነቱን ጠብቆ መንቀሳቀስ ይኖርበታል፡፡

ሙያዊ ስነምግባራትን ጠብቆ፤ ከወገንተኝነት በጸዳ መልኩ ሥራዎችን ማከናወን ከየትኛውም ጋዜጠኛ የሚጠበቅ ጉዳይ ነው፡፡ ጋዜጠኛው ወደደም ጠላም፤ ሁኔታው እርሱን (በግል) ይመልከትም አይመልከትም ነጻ ሆኖ ሁኔታዎችን ለህዝብ፤ የማድረስ ግዴት ይጣልበታል፡፡ ይህንን ግዴታ ነው እንግዲህ በቅጡ መወጣት የሚገባው፡፡ በዚህ መካከል ታዲያ እንቅፋቶች ይጠፋሉ ማለት አይደለም፡፡ አንዳንድ ጊዜ ከጋዜጠኛውም አቅም በላይ የሆኑ እርሱን በጣም ሊፈትኑ የሚችሉ ነገሮች ሊገጥሙት እንደሚችሉ ይገመታል፡፡ ነገር ግን እነዚህን ሁኔታዎች በጥንቃቄና የሙያውን ክብር በጠበቀ መልኩ ማለፍ ይጠይቀዋል፡፡

በተለያዩ ሀገሮች ጋዜጠኞች ይዋከባሉ፡፡ ጋዜጠኞች ላይ እንግልት ይደርሳል፡፡ ድብደባውም አይቀርም፡፡ ጥድፊያውም እንደዚያው ነው፡፡ በአንዳንዶች ላይ የሚኖረው እምነት ሠፋ ያለ ነው፡፡ አንዳንዶችም አይታመኑም፡፡ አንዳንዶች በዕውቀት ይሰሩታል፡፡ አንዳንዶችም በድፍረት፡፡ ማይክራፎኑንና አየር ሞገዱን ስላገኙ ብቻ ጋዜጠኛ የሚባሉ፡፡ ብዕርን ከወረቀት አዋደድኩ ብለው፤ አንባቢ ነኝ ብለው ስለሚያስቡ ነገሮችን አጣቅሰው ስለጻፉ ብቻም ጋዜጠኛ የሚል ማዕረግ የተጫነላቸው አሉ፡፡

(ይቀጥላል)

ሚያዚያ 01 ቀን 2007 ዓ.ም.
© አብርሃም ተስፋዬ

ዓርብ ፣27 ፌብሩወሪ 2015

ስደት ዕጣ የሆነው ትውልድ

አድዋ የጥቁር ህዝቦች ድል፡፡ እውነት ነው፡፡ አለም ወደደም ጠላም ያወቀው ድል፡፡ እኩይ ተግባር የተሸነፈበት ድል፡፡ ኢትዮጵያውያን በየትኛውም ክፍላተ አለም ላሉ ጭቁን ህዝቦች እንዲህም ይቻላል ብለው ማሠብ እንዲችሉ ያስቻለ ድል ተጎናጽፈዋል፡፡ ደስ የሚል እውነት፡፡ ደስ የሚል ታሪክ፡፡ የእውነት ኢትዮጵያዊ ድል፡፡ 

ሠሞኑን ብዙሀን መገናኛዎቻችንም እኛም ስለአንድ ነገር ብቻ ማውራት ይዘናል፡፡ የአድዋ ድል፡፡ ግን ሠሞነኞች ነን፡፡ ከአመት አመት ማስተጋባትና መዘከር እየተገባን ሁለትና ሶስት ቀን ብቻ እናወራዋለን፡፡ ይህ ብቻ አይደለም በርካቶቻችን አድዋ ሲነሣ ኢትዮጵያዊነታችን ደርሶ ይሰማናል፡፡ ደርሰን ወኔያም እንሆናለን፡፡ አድዋ! 

ሰሞኑን የማነባቸው ጽሁፎች ግርም ቢሉኝ ነው ይህችን ልበል ማለቴ፡፡ ወራሪን መመከት የቻለ ኢትዮጵያዊ ስደትን መርጧል፡፡ አድዋ ላይ ድል ያደረገው ኢትዮጵያዊ ባርነትን ሽቷል ነው ያነበብኳቸው ጽሁፎች መንፈስ፡፡ እንደኔ ግን በርካቶች በተለይም ኢትዮጵያውያን ስደትን ለምን መረጡ የሚለውን ጥያቄ መመለስ ነው ዋናውና መሠረታዊው ጉዳይ፡፡ ስደትማ እንደሚያንገሸግሽ ስደትማ እረፍት እንደማይሰጥ ለኢትዮጵያዊ ለመንገር መሞከር ለቀባሪው ማርዳት አይነት ይሆናል፡፡ በሀገር መኖር' በሀገር ማጌጥ' በሀገር መስራትና መበልጸግ የማይፈልግ ማን አለ; ሁሉም ኢትዮጵያዊ ይህንን የሚጠላ አይመስለኝም፡፡ 

ሠዎች ነንና ሌሎች ያደረጉትን አይተን ከነሱ ጥሩ የምንለውን ወስደን መተግበር እንፈልጋለን፡፡ ህይወታችን በድህነት የታጠረ ነውና ብዙዎቻችን ቤተሰቦቻችን እኛን ለማሳደግና ለማኖር ብሎም ለማቆየት የከፈሉትን ዋጋ በተወሰነ ደረጃም ቢሆን (ምንም እንኳ የነርሱን (የቤተሰቦቻችንን ማለቴ ነው) ያህል ባይሆንም) ማድረግ እንፈልጋለን፡፡ 

ብዙ ጊዜ ደግሞ በአቅራቢያችን ያሉና ከሀገር ውጭ ያሉ ወንድምና እህቶቻችን ናቸው ይህንን ሲያደርጉ የምናየው፡፡ ስለሆነም በአንድም ይሁን በሌላ ምክንያት ከሀገር መሠደድ ያስመርጠናል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በተለይ አሁን እንደ ቀበሌ (ወረዳ) ባሉ አገልግሎት መስጫ ተsማት አካባቢና በየመንደሩ ባሉ የገዢው ፓርቲ #ሁነኛ$ ሰዎች ነን ብለው በሚያስቡና የፖለቲካ እውቀት ባሉበትም ያላለፈ በርካታ ሰዎች እየፈጠሩ ያሉት ተጽዕኖም ቀላል የሚባል አይደለም፡፡ ለእያንዳንዱ በዜግነታችን ብቻ ማግኘት ለሚገባን አገልግሎት ከብዙ ቢያንስ በአንዱ የቀበሌና የራሳቸው ብቻ ግለሰቦቹ በሚፈጥሯቸው አደረጃጀቶች ውስጥ መታቀፍ #ያልተጻፈ ህግ$ ሆኖ ያገለግላል፡፡ 

ከአድዋ ድል 100 ኛ ዓመት ክብረ በዓል ጋር ተያይዞ ከድሮ ጀምሮ አብሮን የመጣውን ወኔ ቀመስ ሁነት ሁሉም መወርወር ይዟል፡፡ #ጣሊያንን ያባረረ ኢትዮጵያዊ እንዴት አሁን ስደትን ይመርጣል;$ ነው የብዙዎቹ ይዘት፡፡ 

በእርግጥ ኢትዮጵያውያን አድዋ ላይ ድል አድርገዋል፡፡ እውነት ነው ኢትዮጵያውያን አልነካ ብለው ሆ ብለው ለወረራ የመጣውን ጠላት አባረዋል፡፡ ግን ዛሬ ላይም አሁን ያለውን ወጣት ለምን ተሰደድክ ብሎ ከመውቀስ የዘለለ አንዳች ሌላ አማራጭ ማቅረብ አለመቻሉ ያስገርመኛል፡፡ ለምን ብሎ መጠየቅ በሚያስወግዝበት ሁነት& ሀገር ውስጥ መቆየት ምናልባት አያስደስትም ይሆናል፡፡ ለዚህም ይመስለኛል ብዙዎች መሠደድን የሚመርጡት፡፡ 

ትምህርታቸውን ያጠናቀቁ ዜጎች አሁን ያላቸው ብቸኛ አማራጭ የገዢው ፓርቲ አባል መሆን ብቻ እንደሆነ አምነው ወደ ህይወት መድረክ ብቅ ማለት ከጀመሩ ቆይተዋል፡፡ የዩኒቨርሲቲ ህይወት እንኳ ከብዙ በጥቂቱ በፓርቲ ሥራ የሚጠመዱ ወጣቶች በርካቶች መሆናቸውን ይናገራል፡፡ እያየንም ነው፡፡ አሁን አሁንማ የቅጥር ማስታወቂያዎች እንኳ ከዕውቀት በዘለለ ከትምህርት ማስረጃ ይልቅ የቀበሌ የድጋፍ ደብዳቤ ይመርጡ ይዟል፡፡ 

ሀገሬ በእኔ ላይ ብዙ ኃብት (Resource) አፍስሳለች፡፡ እኔ ደግሞ ተምሬ ላገለግላት ካልቻልኩ እኔ ብቻ ሳልሆን ሀገሬም ባክናለች ማለት ነው፡፡ በተለይ ደግሞ አሁን አሁን በዜጎች ላይ የምናየው በራስ መተማመን ማጣት በነጻነት የፈለግነውንና ያሰብነውን እንዳንከውን ያደርገናል፡፡ 

ስደትን ባላበረታታም የሚሠደዱ ዜጎችን እንደሀገር ከዳተኛ መቁጠር ግን አልደፍርም፡፡ አልደግፍምም፡፡ በትምህርት ቤቶችም ቢሆን መምህራን ጊዜያቸውን በቀበሌዎች እንደሚያሳልፉ ይስተዋላል፡፡ በጊዜው ያላስተማሯቸው ልጆች ቤት ገብተው ግራ ሲጋቡ ማየት የተለመደ ነው፡፡ የትምህርት ጥራት ከምን ይጀምራል; የሚለውን በሌላ ጊዜ ብመለስበት ይሻላል፡፡ 

ግን እኔ መምህራን በየትኛውም የትምህርት መስክ ሊሆን ይችላል (አለማዊውንም መንፈሳዊውንም) የእውነት አባቶች እንዲሆኑ እሻለሁ፡፡ መሻት ብቻ አይደለም አምናለሁም፡፡ በራሱ የሚተማመን ሀገሩን የሚወድና ጠንካራ ትውልድ መፍጠር የሚችል& በቅቶ የሚያበቃ - መምህር፡፡ 

አሁን ግን እየሆነ ያለው የተለየ ይመስለኛል፡፡ መምህራኑ በሌላ ሥራ ከተጠመዱ እንዴት ነው; የትምህርትስ ጉዳይ; ስደት የመምረጣችን አንዱ ምክንያት ምናልባትም ተስፋ ማጣት ሊሆን የሚችለው ለዚህ ይሆናል፡፡ 

መምህራን ብቁ ዜጋ ከመፍጠር ይልቅ አማራጮችን ከማቅረብ ይልቅ ብቸኛ መንገድ የሚሉትን መስመር ማሣየት መጀመራቸው ተማሪዎቻቸው በተለያዩ ብዙሃን መገናኛዎች ከሚያገኙት መረጃ ጋር በማነጻጸር ውጭን አስመርጦም ይሆናል፡፡ ለነገሩ አካላችን እንጂ መንፈሳችን ከሸፈተ ሰንበትበት ብLDል፡፡ የምናገኘው መረጃ እንኳ የውጭውን ካልሆነ ለብዙሃን መገናኛዎቻችንም ቢሆን ጆሮም አይንም ከልክለናቸዋል፡፡ 

ልባዊ የሀገር ፍቅር ስሜት በሁላችንም ዘንድ ቢኖር ይመረጣል፡፡ ካልሆነ ትውልድ ይኮላሻል፡፡ በርካታ ጀግኖች ነበሯት ኢትዮጵያ፡፡ ጅግንነቱ የት ገባ; ምላሹን እንግዲህ ለሁላችንም በየራሳችን እንየው፡፡ ግን ከላይ የጠቀስኳቸው ነገሮች ሳስብ እንደው ጠቅለል ለማድረግ በራስ መተማመን ማጣትና ፍርሃት ይመስሉኛል ለስደታችን ዋነኛ ምክንያቶች፡፡ 

ፈሪ ትውልድ ደግሞ ለማንም አይበጅም፡፡ የፈሪ ትውልድ ታላቅ ግብር ፈርቶ ማስፈራራት ብቻ ነው፡፡ እናት ጀግና ትውለድ፡፡ ለዛውም ኢትዮጵያ፡፡ ለዛውም ኢትዮጵያዊ እናት ከጀግናም ጀግና መውለድ ትችልበታለች፡፡ 

በርካቶች ብንመኝም ጥቂቶች ባለው ስለተደሰቱ ቢመርጡትም እንኳ፡፡ ሀገር ለሀሉም እኩል ናት፡፡ ይህንን ከጽንሰ ሀሳብ በዘለለ በተግባር ማየት የሁላችንም ምኞትና ፍላጎት መሆን አለበት፡፡ ስደተኛ ትውልድ እያሉ መውቀስ ትርጉም የለውም፡፡ ቅኝ አልተገዛንም ብሎ ማውራት ትርጉም የለውም፡፡ አሁን አሁን በእጅ አዙር ቅኝ ስላለመገዛታችን ማሣያ እየጠፋ ነው፡፡ ስለስደት ሲነሣ መሠደድን ከመውቀስና ከማብጠልጠል የዘለለ ለምን ስደት እንደብቸኛ አማራጭ ተወሰደ ብለን ለመፍትሔው ብንረባረብ ሳይሻል እንደማይቀር ይሠማኛል፡፡ 

ማንኛውም ሰብዓዊ ፍጡር ተገቢውን ክብርና ነጻነት ማግኘት ይፈልጋል፡፡ በተለይ ደግሞ በሀገሩ መሸማቀቅ የሚፈልግ የለም፡፡ ሀገራችን ከማንም በላይ ተከብረን የምንኖርባትና የምንኖርላት ብትሆን ይመረጣል፡፡ ለነጻነታችን ከሀገራችን በላይ ማንንም አንመርጥም፡፡ ሀገራችን ከማንም በላይ በየኛነት ስሜት የምንኖርባት ብትሆን መልካም ነው፡፡ ለእኔ ከተመቸኝ ምን ገዶኝ የሚል ስግብግብነት የፈሪ ትውልድ መለያ ነው፡፡ 

ከፈሪ ትውልድ ይሰውረን፡፡ ለምን ብሎ የሚጠይቅ ትውልድ ያስፈልጋታል ኢትዮጵያ፡፡ የሚያየውን ያልተገባ አካሄድ የሚቃወም አማራጮችን የሚያመላክት ለነገዋ ኢትዮጵያ የሚያስብ ትውልድ ያሻታል፡፡ ካልሆነ አደጋው የከፋ ነው፡፡ ዛሬን እንጂ ነገን የማያስብ ትውልድ የሚያጋጥመውን ላለማወቅ የሚፈልግ ነው፡፡ ይህ ደግሞ ከፍርሃት የመነጨ ነው፡፡ ምክንያቱም በጥቂቱም ቢሆን ሲያስብ የሚያጋጥመውን አዘቅት ያውቀዋል፡፡ ከዚህ ፍርሃትና ጭንቀት ለመውጣት እንደብቸኛ መፍትሔ የተያያዝነው ደግሞ ስደትን ነው፡፡ 

እርግጥ ነው ሀገር ሀገር ለሚል ማንኛውም ኢትዮጵያዊ የስደት ጉዳይ አንገብጋቢ ነው፡፡ ሀገር ላይ አለመከበር ያሳምማል፡፡ ክብርና ኩራት ብለን የምንፎክርበት ኢትዮጵያዊነት በፍርሃትና ልፍስፍስነት ተተክቷል፡፡ ስደትን መፍትሔ ማድረግ ይዘናል፡፡ መወቃቀስ መፍትሔ አይሆንም፡፡ ለምን ብለን መጠየቁ ነው የተሻለው፡፡ ሲደረግ እያየን ስላልተደረገልን ለምን ብለን ብንጠይቅ ቁጣ አያሻውም፡፡ 

ስደትን እያበረታታሁ አይደለም፡፡ ኢትዮጵያን ያለኛ ማሠብ አይደለም ለማሠብ መሞከር በራሱ ሀጢያት ይሆንብኛል፡፡ ግን የምናያቸው ነገሮች ያስገደዱንም ይመስለኛል፡፡ ለነገሮች ብቃት ኖሮን አለመመረጣችን ያሳምመኛል፡፡ መገፋት ማንንም አያስደስትም፡፡ እንሰደድ ባልልም ቢያንስ ለውድድር ብንቀርብና በአንድ አይነት የውድድር መስፈርት ብንመዘን መልካም መሆኑን ሳልገልጽ አላልፍም፡፡ ማንም መድሎ ሲደረግብት እያየ መቀመጥ አይፈልግም፡፡ ለዚህም ስደትን ያስመርጠዋል፡፡ 

የኤርትራው ፕሬዜዳንት ኢሣያስ አፈወርቂ አንድ ጊዜ ከአልጀዚራ ጋር ባደረጉት ቃለምልልስ የሰጡትን መልስ አስታወስኩ፡፡ ዜጎች ከኤርትራ በየቀኑ ወደ ጎረቤት ሀገሮች ይሠደዳሉ፡፡ ሀገርዎን የወከሉ ስፖርተኞች እንኳ በሄዱበት ቀርተዋል ለምንድነው; ብላ ጠየቀች ጋዜጠኛዋ፡፡ ፕሬዜዳንት ኢሣያስ ተገረሙ፡፡ ይሄ ለእኔ አዲስ ነው ብለው መለሱ፡፡ ለነገሩ ማንም ሠው የተሻለ ነገር ፍለጋ የትም ቢሄድ እንደማይገረሙ አከሉበት፡፡ 

© አብርሃም ተስፋዬ  
This article was publish in "Awramba Times" newspaper on March 12, 2011.

ረቡዕ ፣4 ፌብሩወሪ 2015

“ወደራቁት ሴቶች ምዕራፍ 8000 ÷…”


"እኛም አለን ሙዚቃ"

 “እናንት በዚያ ያላችሁ ሆይ! እነሆ እርቃናችሁን ትሆኑ ዘንድ የተፈቀደ፤ ወንድሞቻችሁንም በወሲብ ፍላጎት ትፈትኑ ዘንድ የተወደደ ቢሆን ጊዜ ይኸው እርቃን መሆናችሁ ተፈቀደ’’ የተባለበት ቦታ ያለ መሰለኝ፡፡ ከዚህ ከአዲስ አበባ አንዳች ነገር ገብቶ ይሆናል፡፡ እርቃን መሆን ሳይፈቀድ አልቀረም፡፡ ግን ስለምን እንዲህ እንዲሆን እንደተፈረደ/እንደተፈቀደ አላውቅም፡፡
ከቅርብ ወዳጄ ጋር ጫማችንን ለማስጠረግ ከአንድ ካፍቴሪያ በር ላይ ቁጭ ብለናል፡፡ ከእኛ በስተግራ አቅጣጫ ሁለት ሴቶች ይመጣሉ፡፡ ለአቀማመጣችን ከታች ወደ ላይ አይነት ጉዞ ነው፡፡ ሁለቱም በጣም ያጠሩ ቀሚስ መሰል ጨርቆችን በላያቸው ጣል አድርገዋል፡፡ ብጣሽ ጨርቅ ነገር ልበልው ይሆን?

እንደ"ሽሮፕ"….
እያወሩ ነው፡፡ ምን እንደሚያወሩ በግልጽ አይሰማም፡፡ ስለሆነም እርሱን መገመት ከባድ ነው፡፡ ነገር ግን እንቅስቃሴያቸው ጤነኝነት ካለው አላውቅም፡፡ በተለይ አንደኛዋ ትውረገረጋለች፡፡ እየሄዱም ይደነሳል፡፡ በመንገድም ለካ ውዝዋዜ አለ፡፡ ንቅናቄዋ መስመር ያለፈ አይነት ነው፡፡ ይህ ዘመንኛው የእነእንቶኔ <ድመታዊ> አካሄድ ከሆነ ብዬም አሰብኩ፡፡ (ሞዴል ምናምን ነን የሚሉት ወ……. ያመጡብንን ነገር እያሰብኩ ነው፡፡ በቅርቡ እንደውም በብሔራዊው የቴሌቪዥን ጣቢያ የመዝናኛ ፕሮግራም ላይ የተመለክቱት ነገር ትውስ አለኝ፡፡ ወደታች እመለስበታለሁ፡፡) ነገር ግን ከእርሱም ለየት ይላል፡፡ ይህንን ስል በእርግጥም በእዚህች ሴት ላይ ብቻ አይቸው አይደለም፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እየተመለከትን ያለውን ሰውነትን እንደ አዲስ ሽሮብ የመበጥበጥ አካሄድ በሴቶቻችን ዘንድ እንደልማድ እየተወሰደ ያለና በጣም በብርቱ እየተከተሉት ያለ ነገር ስለሆነብኝ ነው፡፡ በእርግጥ ከበርካቶችም ጋር በዚህ ጉዳይ ላይ ሳወራ እንዳስተዋሉት ለመረዳት ችያለሁ፡፡ በጉዞዋ ላይ……… ግን እንደው ልክ የምትቀመጥበት አልያም ሌላ ማረፊያ ስታገኝ እንዴት ልትቀመጥ እንደምትችል አሰብኩት፡፡ አንዳንድ ጊዜም ምናልባትም አንዳንዶች ከካፊቴሪያዎች ቶሎ የማይወጡት እንዲህ ባለው አካሄድ የተነሳ ድካም ገብተው፤ እረፍት ከመሻት የመነጫ ይሆን? እየሄዱም መንቀጥቀጥ.....

ለወላጅ ማፈሪያ

አፍታም አልቆየም ሌላ ደግሞ ትዕይንት፡፡ እምብረትና ጡት መለየት የተሳናት አይነት አንዲት ራቁት ደግሞ መጣች፡፡ ራቁት ነው፡፡ ምንም ልብስ የለም፡፡ ከወገብ በላይ አንዲት ቢጢል ያለች የሆነች ነገር ብቻ ጣል አድርጋለች፡፡ በጣም ገራሚ አይነት ነው፡፡ ወዳጆችዋ አብረዋት አሉ፡፡ አይ ዘመናዊ ወዳጅ! እንዲህ ያለውንም ለማረቅ ጊዜ የሌለው አይነት፡፡ የሚያስጠላውን ለመንገር የማይደፍር፡፡ የማይመርጥም፡፡ብኩን ወዳጅ፡፡ እርቃነ ስጋዋን በአሸናፊነት መንፈስ (መንፈስም ቆሌም ሞራልም ያላት አይመስለኝም) ትንቀሳቀሳለች፡፡ በእርሳ ውስጥ ደግሞ ያለው የራስ ክህድት ከባድ ነው፡፡ (ራስን መካድ ማለቴ በእምነት ቢሆን የሚወደደውን አይደለም፡፡ ራስን አለመሆንን ለመግለጽ እንጂ)፡፡ በራስ መተማመን እንዳልለው እርቃን መታየት……ስልጣኔ እንዳልለው ልብስ እያለ አለመልበስ……. ማወቅ እንዳልለው ብርዱም…….አለማወቅም እንዳይሆን ሌሎች አብረው አሉ……. ግራ ነው፡፡ በዚህም ቅጽበት አንዳንድ ጊዜ አንዳንድ ሰዎች የሚሉት ነገር ትውስ አለኝ፡፡ አሰዳቢ፡፡

ወዳጅማ ቢኖር እንዲህ ባለው እብደት ውስጥ ባንገኝ፡፡ እራስንም ትቶ ሌሎችን ስለሚሆነው በእርግጥም ትክክለኛውን መንገር፤ መምከርና መገሰጽ ያስፈፈልግ ነበር፡፡ ምን ያደርጋል አልሆነም፡፡

"ትዳር ማለት"

በአንድ ወቅት የዩኒቨርሲቲ ተማሪ ሳለሁ፤ የስነ ጾታና ተዋልዶ ስልጠና ይሰጣቸው ተብሎ ከምንማርበት ዩኒቨርሲቲ የሕክምና ኮሌጅ ተገኝተናል፡፡ ሥልጠናውን የሚሰጡን ዶክተር ሴት ናቸው፡፡ (አሁን ለጊዜው ስማቸውን አላስታውሰውም):: “ትዳር ማለት ምን ማለት ነው?” ብለው ጠየቁ፡፡ “ትዳር ማለት ክቡር ነው፡፡……… ትልቅ የሆነውን ሀገር ለመመስረት የምንጀምረው እዚህ ነው፡፡ …………” እና ሌሎችም ሰፋ ያሉ ሀሳቦች ተንሸራሸሩ፡፡ ተማሪዎች ምላሽ ይሰጣሉ፡፡ ዶክተር ምላሹን ይመዘግባሉ፡፡ ትዕይንቱ ቀጠለ፡፡ በመጨረሻም ሀሳቦችን ሰብስበው ሲጨርሱ፡፡ “ያላችሁት ሁሉ እውነት ነው” አሉ ዶክተር፡፡ “ግን ቀለል ባለ ሁኔታ እወቁልን፤ ወሲብ በእኔና በእርሱ/በእርሳ መካከል መሆኑ አይግረማችሁ፡፡ አርግዛም ብታይዋት አትደነቁ ማለት ነው፡፡ ማሳወቂያ ነገር፡፡ እውቅናን የመሻት ጉዳይ ነው፡፡” ብለው መለሱልን፡፡ ይህ እንግዲህ በወቅቱ በነበረው ስልጠና የተሰጠው ትርጉም ነው፡፡

መሠረታዊው እውነት ታዲያ እውቅናውን ማህበረሰው ይሰጣል ማለት ነው፡፡ ይህ ማህበረሰብ የሚሰጠውን እውቅና ግን ማዋረድ ተገቢ አይመስለኝም፡፡ ማርገዝ ከትክክለኛው ሰው ከሆነ ክብር ነው፡፡ የትውልድን ቀጣይነት የምናረጋግጥበት ጸጋ፡፡ ለብቻ በሚሆን የተዘጋጀ፡፡ የተሰናዳ፡፡ ክብርን የሚሻ፡፡ የሚገባውም ሁሉ ነው፡፡ መጸነስ፡፡ ይህንን ጸጋ ማዋረድና ማራከስ ግን የአንዳንድ ሴቶች ግብር ከሆነ ሰነባበተ፡፡ በተለይ በተለይ……. እነ እከሌ፡፡ ራቁት ለመሄድ በጣም በቀረበ አለባበስ እርግዝናቸውን ቆሌ አሳጥተው ክብረቢስ ያደረጉ ሴቶች በከተማው አሉ፡፡ ፋሽን ነው በሚል ይሁን አልያም በሌላ እንዲህ ያለውን ዋልጌነት መከተል ጤንነት አይመስለኝም፡፡

በአንድ አጋጣሚ በተወሰኑ አመታት በፊት ያገጠመንን ጉዳይ ላጫውታችሁ፡፡ አዲስ አበባ፡፡ አንዲት ወዳጃችን አርግዛለች፡፡ እናም የማታ ትምህርት ትከታተል ነበርና አንዳች ሰፋ ያለ ለእርጉዝ ሴቶች የሚሆን ልብስ ብቻ ለብሳ ወደ ትምህር ቤት ትመጣለች፡፡ ከላይ የሚለበሰውንና ሱሪውን ለብሳ ደብተር ይዛ፤ በመንገዱ ሰከም ሰከም እያለች ሳለ፤ “ውይ!” አንዲት ሴት ቁጣና እልህ በተቀላቀለበት ሁኔታ ይገላምጡዋታል፡፡ ደነገጠች፡፡ “ምነው እንዲህ ክብር አሳጣችሁት?” ሴትየዋ ጠየቁ፡፡ “ምናለ እንደው ትንሽ ሻርፕ ብትደርቢ፤ በይ እንኪ ይህንን ሻርፕ” ሴትየዋ ሻፓቸውን አወለቁ፡፡ “ቀልብ የላችሁ መቼም፡፡ ሸፈን ይደረጋል፡፡ ነውር ነው፡፡” ብስጭት ብለው ሄዱ፡፡ ሁሌም የሴትየዋ ነገር ይገርመኛል፡፡ ምናልባት እንደሌላው ሰው ዝም ብለው ተገርመው፤ በውስጣቸው ተሳድበው ማለፍ ባለመፈለጋቸው ይሆናል፡፡ እናትነታቸው ላቀብኝ፡፡ ሁሌም አስባቸዋለሁ፡፡ በተለይ እንዲህ ያለውን ነገር ሳይ፡፡ ዛሬ ደግሞ ያሉትን እርጉዞች ሲያዩ (በተለይ አንዳንዶቹን) ምን ይሉ ይሆን/ነበር?
እማማ እኔ ደግሞ በተለይ ባለፈው ያዩሁዋትን አልነግርዎትም፡፡

የእርግዝና መቅለል

እርግዝና የምን ውጤት እንደሆነ መደስኮር ቁብ አይሰጥም፡፡ በየትኛውም አግባብ እንካ ቢሆን፤ በልጅነታችን ጀምሮ ስለነገሩ እንዲህ ነው ተብሎ ማውራት ስለማይቻል ቃላት ተመርጠውለት ይጠራል፡፡ በጣም በርክቶ የሚሰማው ግን የባለጌ ነገር የሚለው ነበር፡፡ ይህ የኢትዮጵያዊያን አተያይ ነው፡፡ እኛም ብንሆን የዚህ ማህበረሰብ ውልድ በመሆናችን፤ ወሲብ ለእኛ የብልግና/የባለጌ ነገር ነው ማለት ነው፡፡ ይህንን የባለጌ ነገር ደግሞ ማንም አያበረታታውም፡፡ ስለሆነም በግልጽ የሚፈጸም ሆኖ አይታይም፡፡ ነውርም ነው፡፡ ስልጣኔው እዛ እስኪያደርሰው ድረስ፡፡ (ይህንን ስል ታዲያ አንዳንድ ስነምግባር የጎደላቸው ነውርን አያደርጉም ማለቴ አይደለም፡)

ይቀጥላል፡፡

ተጻፈ ጥር 27 ቀን 2007 ዓ.ም. ሌሊት 8፡00 ሠዓት

© አብርሃም ተስፋዬ


ሐሙስ ፣25 ሴፕቴምበር 2014

ወይ አንቺ!

‹ደግሞ በእድሜሽ እንጣላ?›

ሠሞንኛ አጀንዳ ሆነሻል፡፡ በርካቶች እድሜሽን ሲጠይቁ እየሠማሁ ነው፡፡ አንዳንዱም ታሪክ ቀመስ ጉዳዮችን አክሎ ‹‹ይኸውላችሁ እወቋት የሚባለው ሁሉ ውድቅ ነው›› ይላል፡፡ ሌላውም ይህንኑ በመንተራስ ‹‹እርሱን በፍጹም አትስሙ/አትመኑ፤ እውነቱ ይህ ነው›› ይላል፡፡ ብዙ ጽሁፍ፡፡ በዚህ መካከል ነው ታዲያ የፌስቡክ ወዳጄ ሽንቁጥ አየለ ‹‹ኢትዮጵያዊ ውህድ ህዝብ ነው? የጋራ ኢትዮጵያዊነት ማንነት ያለውስ ህዝብ ነው?›› ብሎ የጠየቀበትን ጽሁፍ ያየሁት፡፡ እናም አነበብኩት፡፡ አንብቤም ዝምታን ለመምረጥ ተቸገርኩ ስለሆነም እንዲህ እጀምራለሁ፡፡ በቅድሚያ ግን ምስጢር፡፡

እንዳይገርምሽ፡፡ አንቺ ማለቴም እንዳይከፋሽ፡፡ በ‹አንቺ› የሚጠራኝ ይጠየቅልኝ ካልሽ ዘላለምን (ዘላለም ክብረት) ጠይቂው፡፡ ለምን አንቺ እንዳለሽ በቅርቡ ከእስር ቤት ጻፈው በተባለ ጽሁፉ ተንትኖልን ነበር፡፡ እንደውም ‹ይድረስ ላንቺ› ብሎ የጻፈልሽ ደብዳቤ፡፡ መቼም አንብበሽዋል አይደል ኢትዮጵያ? እኔም ተቀበልኩትና ‹አንቺ› አልኩሽ፡፡ አንቺ ደግሞ! አንቺ!
ሸንቁጥ አየለ በጽሁፉ በርካታ ነገሮችን አንስቶ ነግሮናል፡፡ ደጋግሜ አንብቤዋለሁ፡፡ በእርግጥ ጥቂት የማይባሉ የቃላት ግድፈቶች ያዝ አላደረጉኝም ለማለት አይደለም፡፡ ቢሆንም አንብቤዋለሁ፡፡ ስላንቺ እድሜ ጀመረና፤ ስለማንነትም አንስቶ ውህደትን ሰበከ፡፡ መልካም ሀሳብ ይመስላል፡፡ ነገር ግን አቀራረቡ ትንሽ ተቀላቀለብኝኛ ነው፡፡

‹አንቺ ደግሞ እድሜሽ?

በእርግጥ በእድሜሽ ዙሪያ በርካታ የተዘበራረቁ እይታዎች እንዳሉ አንብቤያለሁ፡፡ እናም ይህንኑ ለመረዳት ሞክሬያለሁ፡፡ ክርክሮችም አሉ፡፡ በእድሜሽ ልኬት መጠን ላይ ብዙዎች የራሳቸውን ማሳመኛ እያነሱ ይከራከራሉ፡፡ በእውነት ግን እድሜሽ ስንት ነው?

እኔ ሳስብ አንቺነትሽን ለመውሰድ በእርግጥም የተወሰኑ የኋላ ታሪክሽን ማንሳት ተገቢ ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ እርሱን ደግሞ ካነሳን፤ ከድሮ ጀምሮ ስንማር እንደመጣነው እውነት ለመናገር አርጅተሻል፡፡ የነአክሱም፤ የነላሊበላ፤ የነጀጎል፤ የነፋሲለደስ፤ የነሼከነሁሴን፤ የነአዋሽ መልካ፤ የነጃሺ፤ ………………………………… ታሪክ ማገላበጥ ምናልባት ቀላል ሊሆን ይችላል፡፡

ዕድሜሽ ታዲያ ክርክር ውስጥ የሚገባው አሁን የያዝሽውን ቅርጽ አስመልከቶ ከሚሰጡት ማብራሪያዎች በመነሳት ነው፡፡ ‹ይህንን ቅርጽ የያዘው በዚህ ወቅት ነውና እድሜሽ እዚህ ላይ ነው› ብለው አንዳንዶች በመቶዎች ብቻ የተወሰነ እንደሆንሽ ይናገራሉ፡፡ እኔ ደግሞ አሁን የያዝሽን ቅርጽ የያዝሽው የግዛት ማስፋፋትን ተከትሎ ቢሆንም እንኳ ያው አምነሽ የተቀብለሽው የራስሽ ታሪክ ከሆነ፤ ነገር ከውልደት ይጀምራልና እድሜሽ ሄዷል አሮጊት ነሽ እልሻለሁ፡፡ በዚህም እርጅናሽ እስማማለሁ፡፡ እድሜሽ የበረከተ ነው፡፡ የሆንሽ ባለብዙ እድሜ ነገር ነሽ፡፡ ነገር ግን አባቶች የሚሉትን ልዋስና ከእድሜሽ አልተማርሽም፡፡ ነገር ግን በእድሜሽ ልክ አይደለሽም፡፡ ነገር ግን እንደእድሜ እኩዮችሽ አይደለሽም በታናናሾችሽም ልክ ለመሆን ገና ገና ይቀርሻል፡፡

ታሪክሽ

ከእድሜሽ ጋር ተያይዞም ታዲያ ታሪክሽ እንደተፈለገው የሚጠመዘዝ አይነት ነው፡፡ ሁሉም ያሻውን የሚልሽ፤ ሁሉም በልኩ ሊሰፋሽ የሚችል አይነት ነሽ፡፡ ደግሞ እኮ የሚገርመው ዝምታሽ!
በአንቺ ዝምታ ውስጥ ትዝብት ይታያል፡፡ በዝምታሽ ውስጥ ንቀትም አለ! ዝምታሽ አንዳንዴ ያስፈራል፡፡ ዝምታሽ አንዳንዴ ያስጠላል፡፡ ዝምታሽ………….በዚህ ብርቱ ዝምታሽ ውስጥ ደግሞ ታሪክሽን እናውቃለን የሚሉ እንዳሻቸው ሲያደርጉት ይስተዋላል፡፡

ሸንቁጥ ታዲያ ለጽሁፉ የጠቀሳቸው ፕሮፌሰር ኤፍሬም ይስኃቅ በአንድ ወቅት (ወቅቱን አልጠቀሰውም) ‹የማንነት ግጭት ውስጥ የገባው የዚህ ዘመን ትውልድ› ብሎ በገለጸው የእኛ ትውልድ አባላት ኢትዮጵያ ያላትን እድሜ አስመልከቶ ለቀረበላቸው ጥያቄ ሰጡት ያለው መልስ እንዲህ የሚል ነበር፡-

‹‹ የኢትዮጵያ ታሪክ ከ10ሺህ አመታት በላይ ነው፡፡ በዚህ ረዥም የታሪክ ሂደት ውስጥም የኢትዮጵያ ህዝብ ውህድና የጋራ መሠረታዊ እሴት ያለው ህዝብ ነው…››

እንደሸንቁጥ ጽሁፍ ከሆነ ፕሮፌሰሩ ንግግራቸው በዚህ አላበቃም፡፡ ‹‹የአሁኑ ትውልድ ታሪኩን በደንብ ከመረመረ በርካታ የሚያስተሳስረው አኩሪ ታሪክ የሚያገኝባቸው ታሪካዊ ኩነቶች አሉት›› ብለዋል ፕሮፌሰሩ፡፡

በእርግጥ የፕሮፌሰሩ ሀሳብ መልካም ነበር፡፡ ብዙ ታሪክ እንዳለሽ ይነገራል፡፡ ነገር ግን ይህንን ታሪክ ለመመርመር የሚያስችል ምቹ ሁኔታ አለ? እውነት አሁን ያለውና ያንቺ ነው የሚባለው ታሪክ ሁሉንም ዜጎችሽን ያካትታል? በቀደሙት ዘመናት የተከወኑ እኩይ ተግባራትስ የታሪክሽ አካል አይደሉም? መልካም መልካሙን እንጂ ሌላውን በተደራጀ መልኩ ማግኘት ይቻላል? የታሪክ ምሁሮች የሆኑ ልጆችሽስ ምን ያህል ለሙያቸውና ላንቺ የታመኑ ናቸው? ታሪክ አዋቂዎችሽም ጥያቄ ውስጥ የሚጥላቸው ነገር ሲከውኑ ይስተዋላል አኮ! ታሪክሽ እኮ እንዲሁ እንዳወዛገበ ዘለቀ፡፡ ለዚሁም ራስሽ ታሪከኛ ሆንሽ ማንን እንመን ታዲያ? አንቺ ስለምታውቂያቸው ንገሪን፡፡

‹ታላቋ›

ሙገሳ ቀለብሽ ነው መቼም፡፡ የበርካታ ልጆችም እናት ነሽ፡፡ የሠሩልሽ ግን እምብዛም ነው፡፡ ‹‹የታላቋ….›› እያሉ ይሸውዱሻል፡፡ ‹ታላቅ›ነትሽን ለማብሰር በአደባባይ ለመመስከር አይቦዝኑም፡፡ ዞር ብለሽ እያቸውማ………… የሉም፡፡ አንድም አውቁሽም……………… አልያም………… አጋጣሚው ስለፈጠረላቸው ብቻ ‹ታላቅ› ምናምን እያሉ ሊሸውዱሽ ይሞክራሉ፡፡
ስለቀደመውም ዘመን ሲነሳ በእርግጥ ሥልጣኔ የሚሉትን ነገር ያነሳሉ፡፡ ነገር ግን በብዙ አጋጣሚ ጦረኛ ልጆችሽ እና የጦር ሠራዊት ብዛታ ከሁሉ ገዝፎ ይታያል፡፡ ሸንቁጥ እራሱ መዛግብቱን ጠቅሶ ስለታላቅነትሽ ሲወሳ ‹‹……… አንድ ሚሊዮን ሠራዊት አዝምታ……›› ‹‹………እስራኤልን መውረሯ………›› አክሎም እስራኤላውያን ይፈሩሽ እንደነበር አውስቷል፡፡ ሲቀጥልም የእስራኤል ነገስታትና የታሪክ ጸሐፊዎች ስላንቺ ሲጽፉ ‹‹ታላቂቷ›› ‹‹ታላቅ›› ይሉሽ እንደነበር ነግሮናል፡፡ እንደውም በአንድ ወቅት የእስራኤልን ንጉስ ለመውጋት ሄደሽ እንደነበር ነግሮናል፡፡ ኧረ እንደውም በአንድ ወቅት የእስራኤልን ንጉስ ለመውጋት ሄደሽ የሠራዊትሽን ብዛት አይቶ የእስራኤሉ ንጉስ ወደእግዜአብሔር መጮሁንም መዛግብት አጣቅሶ ነግሮናል-ሸንቁጥ፡፡
ታዲያ እኒህን አንስቶልሽ ሲያበቃ ነው አንቺ ሆይ ወጣት አይደለሽም ያለሽ፡፡ በመሠረቱ ከእርጅናሽ ያተረፍሽውን እጠይቅሻለሁ እኔ፡፡ ስለምን እንዲህ ሆንሽ? ግድየለሽም ንገሪኝ፡፡

‹ውህድ›

ልጆችሽ ውህድ ናቸው ይልሻል ሸንቁጥ፡፡ እርሱ ራሱ የጠቀሳቸው ፕሮፌሰር ኤፍሬም ይስሃቅም ይህንን ሃሳብ እንደሚጋሩ ለመረዳት ችያለሁ፡፡ ነገር ግን የጋራ ነገር አለን ማለት ውህድ መሆን ነው ? እውነቱን ለማወቅ ጠየቅኩሽ፡፡ በተለይ በጽሁፉ ሸንቁጥ ውህደት ከድምር ይበልጣል ብሎሻል የሂሳብ ሊቃውነቱን አባባል ወስዶ፡፡ አንቺ እንዴት ታስቢያለሽ?

እኔ ግን እንደሚመስለኝ በርካታ ልጆች አሉሽ፡፡ የእነዚህ ልጆችሽ ልዩነት አያፈርስሽም፡፡ የተዋሃዱ ልጆች አሉሽ መባሉም አንድ አያደርግሽም፡፡ እንደውም ሲመስለኝ ይህ የመዋሃድ እሳቤ እንደተዳፈነ ፍም ሆኖ ይጎዳሻል፡፡ በአንድ እይታ ብቻ እንድትወሰኚ ያስገድድሻል፡፡ ስለሆነም በዚህ የማይስማሙ ልጆችሽ ደግሞ ወደዚህኛው እንዲመጡ ብርቱ ስራ ይጠብቅሻል፡፡ እንዲያው በደፈና ውህድ ነን ቢባል አንቺስ ደስ ይልሻል?

ባይሆን ያንቺን የጋራ እናትነት መካድ ከባድ ነው፡፡ ይህም ቢሆን ታዲያ ልጆችሽ ላይ ይለሽ የምልከታ ልክ መታየት ይኖርበታል፡፡ በእርግጥ ቢለያዩም ሁሉንም በተቻለ አቅም ሊያስማማ የሚችል-መቻቻል፤ ሠው የመሆናቸውን ልኬት-እኩልነት ለማምጣት ብትሠሪ ይሻልሻል፡፡ እኔ እንዲህ ይሰማኛል፡፡

ይህንንም ስልሽ ግዛት ለማስፋፋት ሲባል ነገስታቱና መሳፍንቱ በየወቅቱ ያደረጉት ውጊያ እንዳለ ሆኖ የነገስታቱን ፍላጎት ብቻ ባማከለ መልኩ የተካሄደውንና ‹ተሸናፊው› ህዝብ የደረሰበትን የታሪክ፤ የሥነልቦናና የማንነት ‹መነቅነቅ› ግን የሚዘነጋ አይመስለኝም፡፡ በእርግጥ አንቺም እንደማትዘነጊው አስባለሁ፡፡ በዚህ መካከል ‹ወራሪ› እና ‹ተወራሪ› ብሎ ማሰብ ይኖር ይሆናል፡፡ አሁን ጉዳዩ የመውረርና የመወረር ሳይሆን ከዚያ ባሻገር ነገስታቱ የወሰዱት እርምጃዎች፤ በሚወሩት ህዝብ ታሪክ ላይ ያሳረፉት ነገር ሁሉ በትክክል መነገር፤ መተረክም እንዳለበት አስባለሁ፡፡ ይህ ሲሆን አንቺነትሽ እውነት ላይ የተመሠረተ፤ እውነትሽ ገኖ የወጣ ይሆናል፡፡ ካለሆነ ለወደፊት ለልጆችሽም ፈተና እንዳትሆኚ እሰጋለሁ፡፡

እንዲህ ያለውን ታሪክም ቢሆን በግልጽ ተወያይቶ መግባባት ላይ ቢደረስ የሚል ሀሳብ አለኝ፡፡ ለነገሩ አንቺ ‹‹ስንቱን ሰብስቤ?›› ትይኝ ይሆናል፡፡ ግን ብትሞክሪው መልካም ነው፡፡ እኔ እንደውም ከውህድሽ ይልቅ በልዩነት ውስጥ በሚኖረው የልጆችሽ መስተጋብር ውስጥ መከባበርና መደጋገፍ ያለው ድምቀትሽ ይናፍቀኛል፡፡

ለዛሬ እንዲህ ብልሽ አይከፋሽ ይሆናል፡፡ ሸንቁጥ በማንነት ጉዳይ ላይ ስለተነሳው ሁነት ደግሞ በሌላ ጊዜ ልመለስበት፡፡

መልካም ይሁን፡፡


© አብርሃም ተስፋዬ

http://shenkutayele.wordpress.com/2014/09/24/%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB%E1%8B%8A-%E1%8B%89%E1%88%85%E1%8B%B5-%E1%88%85%E1%8B%9D%E1%89%A5-%E1%88%8A%E1%89%A3%E1%88%8D-%E1%8B%AD%E1%89%BD%E1%88%8B%E1%88%8D-%E1%8B%A8%E1%8C%8B/

እሑድ ፣7 ሴፕቴምበር 2014

ይድረስ ለወዳጄ - በዘላለም ክብረት

የኔ ፅጌረዳ  ሰላም ላንቺ ይሁን! እንዴት ነሽልኝ? ባለፈው የፃፍኩልሽን ቧልታይ የበዛበት ደብዳቤ አነበብሽው ይሆን? ዛሬ ደግሞ ስለክሴ፣ ስለከሳሼና ስለአጠቃላይ ሁኔታዎች ልጽፍልሽ አሰብኩ፡፡ እንግዲህ በዚህ ደብዳቤ ትንሽ ኮስተር ሳልል አልቀርምና ከወዲሁ ይቅርታን እለምናለሁ፡፡

ግርምቴ
ከታሰርኩበት ሚያዝያ 17/2006 ጀምሮ በጣም ሲገርመኝ የነበረው ነገር የፖሊስ/የመንግስትና የሕግ ታላቅ እኩያ ከተያዝኩበት ደቂቃ ጀምሮ አውቆ በሚመስል መልኩ የተለያዩ የፍትሕ አካላት እያንዳንዱን የሕግ አንቀፆች በተግባር ሊጥሷቸው ማየቴ ነበር፡፡
 
ለሕጎቹና ለሕግ አካላቱ ቅርብ በመሆኔ ምክንያት የመንግስት አካላቱ ይወስዷቸው የነበሩትን የተለያዩ ርምጃዎች በሕጉ አይን በማየቴ ሊሆን ይችላል የሕግ ጥሰቱ እጅግ ጎልቶ የታየኝ፡፡

የፍተሻ ፈቃድ (Search Warrant) ከእስር ማዘዣ (Arrest Warrant) ጋር በአንድ ወረቀት ላይ ተደባልቆ በመምጣቱ ገና ከመታሰሬ ነው የሕጉ ነገር ያሳሰበኝ የጀመረው፡፡ ሕግ ስንማር የፍተሻ ፈቃድ ከእስር ማዘዣ ተለይቶ እንደሚመጣ፣ በፍተሻ ፈቃዱ ላይ ሊፈተሽ የተፈለገው ነገር በግልፅ ሊቀመጥ እንደሚገባ፣ ፍተሻ ከጠዋቱ 12 ሰዓት እስከ ምሽቱ 12 ሰዓት መከናወን እንዳለበትብንማርምፖሊስበታሰርኩበት ወቅት አንዱንም የሕግ አንቀፅ ላለማክበር ያሰበ በሚመስል መልኩ የፍተሻ ፈቃድን ከእስር ፈቃድ ሳይለይ፣ ፍተሻውን ከምሽቱ 12 ሰዓት በኋላ በመጀመር፣ በፍተሻው ምን ማግኘት እንደሚፈልግ የማይገልፅ የፍተሸ ፈቃድ በማሳየትና እኔ ስጠይቅም ለመናገር ፍቃደኛ ባለመሆንሕጉንንዶ ንዶየኔን የግለሰቡን መብቶች በዜሮ በማባዛትወንጀልን የመከላከል እርምጃውንጀመረ፡፡ በፍተሻ ወቅት የሚፈለገው ነገር ምንነት አለመገለፁም ፖሊስለጠረጠረኝሕገ-መንግሥቱንና ሕገ-መንግሥታዊ ስርዓቱን በኃይል፣ በዛቻና በአድማ የመናድ ወንጀል እንደ ኤግዚቢት የያዛቸውማስረጃዎችምንነት ይገልጣቸዋል፡፡
በፍተሻ ወቅት ፖሊስ ከቤቴ በኤግዚቢትነት ከያዛቸውእቃዎችመካከል 90 በመቶው ገበያ ላይ ያሉ መጽሐፍት ሲሆኑ ከነዚሀም መካከል Paulo Coelho “By the river paedra I set down and wept’ PV.I.Lenin ‘what is to be done’ የአፄ ሱስንዮስ ዜና መዋዕል፣ የፍቅረስላሴ ወግደረስእኛና አብዮቱ›… ጨምሮ ሌሎች መፅሀፍት የሚገኝበት ሲሆን፤ የተለያዩ የሙዚቃ ሲዲዎችም በኤግዚቢትነት ተይዘዋል፡፡

(
የሚገርመው ፍተሻው ሕገወጥ መሆኑንለፖሊስበተደጋጋሚ ብናገርምብርበራ ከጀመርን በኋላ ልናቋርጥ አንችልም የሚያስፈልገንን ነገር አንተ ልትነግረን አትችልምየሚሉ መልሶች በመስጠትአዲዮስ ሕግየሚል አሰራር ከመከተላቸውም በላይ በቤቴ የተገኘ እንደአዲስ ራእይአይነት መፅሄቶችን የብርበራው መሪ የሆኑ ግለሰብ ለበታች መርማሪዎችተዉት እሱ የኛ ነውየሚል አመራር እየሰጡ ግርምቴን አብዝተውት ነበር፡፡ ጉዳዩን አስቂኝ የሚያደርገው ደግሞ በፍተሸው ወቅት ቤቴ ውስጥ ከተያዙትኤግዚቢቶችመካከል አንዱም እንኳን ለክስ ማስረጃ ሁነው አለመቅረባቸው ነው፡፡ ይህ ነው እንግዲህ ለህግ /ቤት ‹search is not a fishing expedition in which the police grabs every thing › ተብለን የተማርነው፡፡)

የእስርና የምርመራ ጊዜ ደግሞ ፖሊስ ሕጉን ለመጣስ ሆን ብሎ የተጋ በሚያስመስለው መልኩ ሕጉ ግድ ሳየሰጠው የፈለገውን ሲያደርግ የከረመበት ወቅት ነው፡፡ በዚህ ወቅት ነውእኛ የሚያሳስበን የአንተ የአንድ ግለሰብ መብት ሳይሆን፣የሰማንያ ሚሊዮን ሕዝብ ደህንነት ነውየተባልኩት (ውዴ! Ayn Rand እንኳንም ይሔን ሳትሰማ ሞተች አላልሽም?)፡፡ በዚህ ወቅት ነውየሽብር ሕጉን ጥርስ አውልቃችሁ አምጡ የሚለን ከሆነ ጥርስ ከማውለቅ ወደኋላ አንልምብሎ ፖሊስ ሕገ-መንግስቱንና የዜጎች መብትን በአንድ ላይ ሲቀብራቸው የተመለከትኩት፡፡ (‹ሕገ -መንግስቱ የሀገሩ ህጎች በሙሉ የበላይ ሕግ ነውየሚለው የህገ መንግስቱ አንቀፅ በምድረ በጋ የተደነገገ እንደሆነ ግንዛቤ ለመጨበጥ ችያለሁ)፡፡ በዚህ ወቅት ነው፡ የፍርድ ቤቱ ትእዛዝ እንዲፈፀምልኝ ለጠየኩት ጥያቄሂድ ከዚህ!የማነው?! ፍርድ ቤት ማነው እኛን የሚያዘው? ከፈለገች ዳኛዋ ራሷ ትፈፅምልህ…› የሚል መልስከህግ አስከባሪ ፖሊስየተሰጠኝ፡፡
            ‹‹
ምን አይነት ዘመን ነው የተገላቢጦሽ፤
           
አህያ ወደ ቤት፣ ውሻ ወደግጦሽ፡፡
ይሏል እንዲህ ነው፡፡ በዚህ ወቅት ነው፤ ምንም አይነት ሕጋዊ መብቶቼ ሳይነገሩኝለምርመራ የተቀመጥኩበትና ብሎግ ላይ የተፃፉ ፅሁፎች የእኔየእምነት ክህደትቃል እንደሆኑ ተደርገው መፃፍ እንዳለባቸው ትእዛዝ የተሰዘጠኝና በእምነት ክህደት ቃሌ ውስጥ ወይጥፋተኛ ነኝማለት አለያም ባዶውን መተው እንጂጥፋተኛ አይደለሁምየሚል ነገር መስፈር እንደማይችል የተረዳሁትናለምን?› ብዬ ስጠይቅምከበላይ አካል የመጣ ትዕዛዝእንደሆነ የተነገረኝ፡፡ (ማሬ፣ ዕድለኛ ባልሆን ኖሮ እንደአንድአባሪዬህገ መንግስቱ ተከብሮ እያለ፣ ሕገ-መንግስቱ ይከበርበማለቴ ጥፋተኛ ነኝብለህ ፈርም ተብዬ መከራዬን አይ ነበር፡፡)በዚህ ወቅት ነው፤ መንግስቴ በመጀመሪያበሽብር ወንጀልባይጠረጥረኝም የፀረ-ሽብር ሕጉ አንቀፅ 14 በሚያዘው መሰረት ስልኬን ከግንቦት 2005 . ጀምሮ በመጥለፍ ንግግሬን ሁሉ ሊያደምጥ እንደነበር የተረዳሁትና ‹‹እንዴየሽብር ተግባራትን ለመፈፀም የማሴር ወንጀልየተጠረጠርኩት ከታሰርኩ 23 ቀናት በኋላ ነው፤ ይሄም ፖሊስ እስከታሰርኩበት 23 ቀን ድረስ በሽብር ጉዳይ ምንም አይነት ጥርጣሬ ያልነበረው ሲሆን ታዲያ ስልኬን አንድ አመት ለሚሆን ጊዜ እንዴት የፀረ ሽብር-ሕጉን ጠቅሶ ሊጠልፍ ቻለ?›› ብዬ ለጠየኩት ጥያቄ መልሱ ዝምታ እንደሆነ የተረዳሁት፡፡ (በነገራችን ላይ ስልኬ ለረጅም ጊዜ ቢጠለፍም ለማስረጃነት የቀረበብኝ ከአባሪዎቼ ጋርሻይ-ቡና እንበል እስኪ ብለን ያወራናቸው ወሬዎች ሲሆኑ፤ካንቺ ጋር ያውራናቸው ወሬዎች በማስረጃነት ባለመምጣታቸው ቅር መሰኘቴን በዚህ አጋጣሚ እገልፃለሁ፡፡) 

  
ግርምቴ ብዙ ቢሆንም እንዳይሰለችሽ በማሰብ አንድ የመጨረሻ ግርምቴን ልንገርሽና ሌላ ጉዳይ ላይ እናልፋለን፡፡ የእስር፣ የምርመራ፣ የብርበራሁሉ ዓላማ ተጠርጥረው የተጠረጠረበትን ወንጀል የሚያረጋግጥ መረጃ ለማግኘት ቢሆንም ከሁለት ወራት ለሚበልጥ ጊዜ፣ እጅግ የተራዘመ ምርመራ ተደርጎብኝ የቀረበብኝን ክስ ስመለከት ብዙ ነገሮች አስገረሙኝ፡፡ ቀዳሚው ጉዳይ የተከሰስኩበትንየሽብር ተግባር ለመፈፀም የማሴር ወንጀልበሚመለከት በምርመራ ወቅት አንድም ጥያቄ ያልቀረበልኝ ሲሆን፤ ይሄም ነገር ታዲያ የምርመራው አላማ ምን ነበር? እንድል አድርጎኛል፡፡ ሌላው ገራሚው ጉዳይ የሀገሪቱ ከፍተኛ የምርመራ ሂደት እንዲህ ቧልትና እያንዳንዱን እንቅስቃሴውን ከሕጉ ጋር በመላተም እንደሚያከናውን መገንዘቤ ነው፡፡ ታዲያፖሊስህግን ለመጣስ ካለው ትጋት የበለጠ ምን አስገራሚ ነገር አለ ውዴ?!

 The Fridgegate Scandal
እና ሌሎችም

እኔ አሁን ደግሞ ወደ ክሴ ልውሰድሽ እስኪ ክሴን ባጭሩ ለማስረዳት ያክል (ምንም እንኳን ክሱ ግልፅ ባይሆንም፣ እኔ እንደመሰለኝ)የሽብር ቡድን በማቋቋም (ከሽብርተኛ ድርጅቶች ጋር ግንኙነት ለማድረግ የሚልምይመስላል›)በሀገር ውስጥ የተለያዩ የሽብር ድርጅቶችን (ሰውን ለመግደል የሕብረተሰቡን ጤና ለከፍተኛ አደጋ ለማጋለጥ፣ እገታ ወይም ጠለፋ ለመፈፀም፣ ንብረት ለማውደም፣ በተፈጥሮ፣ በታሪካዊና በባሕላዊ ቅርሶች ላይ ጉዳት ለማድረስ፣ የህዝብ አገልግሎቶችን ለአደጋ ለማጋለጥ ወይም በቁጥጥር ስር ለማዋልና ለማበላሸት) በመዘጋጀት፣ በማሴር፣ በማነሳሳትና በመሞከር የሚለው የመጀመሪያውና ዋነኛው ክሴ ሲሆን፤ሁለተኛው ክሴ ደግሞ ያች የፈረደባትሕገ-መንግስትንና ሕገ-መንግስታዊ ስርዓቱን የመናድ ወንጀል ነው፡፡
           
ሁለቱም ክሶቼ የቅጣት ጣሪያቸው እስከ ሞት ድረስ መሆኑን መግለፄም አያስከፋሽም ብዬ አስባለሁ፡፡ (ዘጠኝ ሞት መጥቶ ከደጅ ቁሟል ቢለው፣ ስምንቱን ተውና አንዱን ግባ በለውአለ የሞት ዳኛ፡፡ እንደዳኛውአንዱን ሞት ግባብዬ ከመጋበዜ በፊት ብዙ የማጫውትሽ ጉዳይ አለኝና አስኪ ተከተይኝ ውቤ)

ከሳሼየሽብር ተግባራትንልፈፅም እንደተዘጋሁና እንዳሴርኩ እንዲሁምሕገ-መንግስቱንና ሕገ-መንግስታዊ ስርዓቱን በሀይል ለመናድእንደሞከርኩ ለማስረዳት ያቀረቡልኝ የማስረጃ ዝርዝርን ስመለከት ግን የአሳሪዎችን ፍላጎትወዲህመሆኑን የተረዳሁት፡፡

በምርመራ ወቅት አንድም ጥያቄ ያልቀረበልኝየሽብር ድርጊትዋናወንጀሌሁኖ ሲመጣ አሳሪዬ ጋር ያለው ፍላጎት ሙሉ ለሙሉ የወንጀል እንዳልሆነ ያስረዳኝ ሲሆን፤ በሰነድ ማስረጃነት ከቀረቡብን ብዙ ገራሚና አስቂኝማስረጃዎችመካከልየሽብር ተግባራትን ከሽብርተኛ ድርጅቶች ጋር በመሆን ለመፈፀም እንዳሴርንያስረዳል ተብሎ የቀረበው ዋነኛና ብቸኛ ማስረጃም ከጓደኛዬና አባሪዬ አንደኛ ተከሳሽ፣ ሶልያና ሽመልስ (ክሷ In Abesntia) እየታየ ያለችና በአንድ ቀጠሯችን ፖሊስ Interpol ጋር በመሆን ለመያዝ ጥረት እያደረገ እንደሆነ የገለፁት በጥብቅ የምትፈለግአሸባሪቤት በሌለችበት ፖሊስ ላደረገው ብርበራ ማቀዝቀዣ  Fridge ዙሪያአገኘሁትያለው ግንቦት ሰባት የተባለ ፓርቲ በታህሳስ 2005 የወጣ የአባላት የውስጥ Newsletter ቀኑ በሰነዱ ላይ ያልተመለከተ ሌላ የዚሁ ፓርቲ ሰነድ ነው፡፡

ውዴ ለመረጃ አንች ከእኔ ትቀርቢያለሽና ከላይ ስለጠቀስኩትሰነድጉዳይ ብዙ ሰምተሻል የሚል ግምት አለኝ፡፡ እኔ ያለኝን መረጃ እና የዚህ ሰነድ ስለክስ ሒደቱ ሊኖረው ስለሚችለው አመላካችነት አንዳንድ ወሬዎችን እያመጣን እንተክዝ እስኪ፡፡

መቼም አሜሪካ ግሩም ሀገር ነው፡፡ ብዙ ነገሮች እንደቅሌት (Scandal) እየሆኑ ሲወጡ የምናይበት የቅሌቶች ሁሉ ቅሌት ድሞ Richard Nixon ነው   ‘The Watergatge scandal’ ይሉታል፤ ኒክሰን 1972 ለተደረገው ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ መረጃ ለማግኘት በማሰብ Washington DC የሚገኘውን የዲሞክራቲክ ፓርቲ ICT ዋና መሥሪያ ቤት Watergate የተባለው ሕንፃ ውስጥ) እንዲበዘበዝ በማስደረጋቸውና ይሄም ድርጊታቸው በፕሬሱ ይፋ በመሆኑ ኒክሰን ከስልጠናቸው ተዋርደው እንዲለቁ ሆነ፡፡

Watergate ብዝበዛን ተከትሎ ብዙ ሐረጎች ለብዙ ሁነቶች መግለጫ በመሆን ይቀርቡም ጀመር ለምሳሌ ‘The Watergate Burglars’ ‘The Saturday Night Massacre:- ‘United States Vs Nixon’…. (የእያንዳንዷን ዝርዝር Google እያደረግሽ እንደምታይው ተስፋ አለኝ አበባዬ)፡፡ ከዛም በኋላ የተለያዩ ቅሌቶችን Watergate ጋር እያያያዙ መጥራት የተለመደ ነው፡፡ አሁንም ሌላ ምሳሌ  ‘The Monicagate’ የፕሬዚዳንት ክሊንተንን የወሲብ ቅሌት ለመግለጽ)( ‘The Nipplegate’ (2003 . ጃኒት ጃክሰን Live የቴሌቪዥን የሙዚቃ ዝግጅት ላይ ባልታሰበ ሁኔታ ያጋጠማትን የጡት ጫፍ (Nipple) መራቆትና በቴሌቪዥን የቀጥታ ስርጭት ታሪክን የቀየረ ሁነት ለመግለፅ)

ይሔን ሁሉ ማለቴ ወዴት ለመሔድ አስቤ እንደሆነ ሳትረጂው አትቀሪም ፍቅር፡፡ ከላይ ወደጠቀስኩልሽ ግንቦት 7 የተባለ ፓርቲ ሰነድ ጓደኛችን ቤት ተገኝ ስለመባሉ ጉዳይ ላስረዳሽ አስቤ ነው፡፡ ተገኘ የተባለው ሰነድ ላይ ጓደኛችን ወክለው ቤቷን ሲያስፈትሹ የነበሩት እናቷይህ ሰነድ ፖሊስ ከፋይሉ ጋር ይዞት የመጣው ሰነድ ነው፡፡ እዚህ ቤት የተገኘ አይደለምና እዚህ ቤት ተገኘ ብዬ ልፈርም አልችልምማለታቸው በሰነዱ ላይ በግልጽ የተመለከተ ሲሆን፤ ሰነዱ ተገኘ የተባለበት ቦታ ደግሞ የጉዳዩን አስገራሚነት ያንረዋል- ማቀዝቀዣ (Fridge)!  (በነገራችን ላይ ፖሊስ የወንጀልማስረጃከውጪ ይዞ ቤት ውስጥ በመጣል ‘Eureka’ ‹ማስረጃአገኘሁ የሚልበት ልማድ አዲስ አይደለም፤ በኦሮሞ ነፃነት ግንባር (ኦነግ) ጉዳይ የተከሰሱ ብዙ ሰዎች የዚህ ዓይነትፖሊስ አመጣሽማስረጃዎች ሰለባ መሆናቸውን እያነበብን/እየሰማን ነው የጎለመስነው፡፡ ፖሊስን ወደቤታቸው ፈትሸው ከማስገባት ጀምሮ የተለያዩ ፖሊስን የመጠበቅ አስቂኝ ተግባራትን በቤት ብርበራ ወቅት እንደሚያከናውኑ ስንለውም ኖረናል፡፡ አስቢው እስኪ ውዴ፤ ሕዝብ ፖሊስን ሲጠብቀው የሚኖርበት ሀገር!)

ለማንኛውም ይህ ‹ Fridge ማስረጃ› ‹አገኘሁየሚለው የፖሊስ ተግባር ነው… ‘The Fridgegate Scandal’ እንድል ያደረገኝ፡፡ እስርም፣ ክስም፣ማስረጃም›…. ከአሳሪዬ በኩል መምጣቱፍርድምከአሳሪዬ በኩል ሊመጣ ይችላል የሚል ስጋት ውስጥ ቢከተኝም ተስፋ አልቆርጥም! ወዳጄ ‘The Fridgegate scandalእንደ አንድ የክስ ሒደቱ ማሳያ ማቅረቤ ‘The Fridgegate Burgalrs’ ለፍትሕ ይቀርባሉ ብዬ በማሰብ አይደለም ወይም በባለስልጣኖቻችን መካከል ‘The Renaissance Massacre’ ተከስቶ ስልጣን ይለቃሉ የሚል ቅዠትም የለኝም፤ይልቁንም (በክርክሩ ሒደት የምናየው ቢሆንም) የቀረቡብን የሰነድ ማስረጃዎች አስቂኝነትና ምን እንደሚያስረዱ ካለመታወቃቸው አልፎ እንዲህ የአሳሪዎቻችን የቅሌት ተግባራት ውጤት መሆናቸውን Alexander Hamilton Federaliot Paper Number 78:

“The Judiciary is ‘beyond comparison the weakest of the three department of power”
ቃል ጋር አንድ ላይ ስመለከተውማስረጃፈጣሪውእና ጠንካራው አሳሪያችንደካማውንፍርድ ቤት እንዳይጫነው ብሰጋ ነው፡፡ ቢሆንም ግን ሁሌም ተስፈኛ ነኝ፡፡ ማሬ በሕግ ቋንቋ (በልሳን) ትንሽ አውርተን ወደ ሌላ ጉዳያችን እንሂድ፡፡ ያን ረጅም የምርመራ ሂደት አልፈንና ሕግ-አስፈፃሚው ሂደቱን እንዲያስጠብቁ በሕግ-አውጭው የወጡትን የስነ-ስርዓትና መሰረታዊ የመብት መጠበቂያ (Procedual and substantive) ሕጎችን አንድ በአንድ እየሰባበረ ለሕግ ተርጓሚው አካል ያቀረባቸውንየወንጀል ድርጊት ማሳያ ማስረጃዎችንበሕግ ትምህርት ቤት ‘The Fruits of Poisonous free’ የተባሉት ሲሆኑ፤ ተስፋዬም ከሶስቱ የመንግሥት አካላት ደካማ የተባው ሕግ ተርጓሚው አካል የቀረበለት ነገር በትክክልፍሬእንዳልሆነ ይገነዘባል የሚል ሲሆን፤ ካልሆነምፍሬውከተመረዘ ዛፉ ለሕግ ተርጓሚው አካል በግድ ካልገመጥ አይለውም አይባልም፤ ዛፉን ለመመረዝ አካል ፍሬውን ለማስገመጥ አይሰንፉምና፡፡ ፍቅር! ለማንኛውም ተስፋ ጥሩ ነው፡፡

መንግስቱ ኃይለማርያም ደሳለኝን (MHD) አየኋችሁ

የኔ እመቤት! እውነት እውነት እልሻለሁ እንደ መታሰር ያለ አስተውሎትን የሚያሳድግ ነገር የለም፡፡ ምክንያቴን ከነማስረጃዬ አቀርባለሁ፡፡ ያኔ በዞን ዘጠኝ እያለሁ (ከመታሰሬ በፊት) ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝን አጠር አድርገን ‘HMD’ በሚል አፅርሆት እንጠራቸው ነበር፡፡ መታሰሬ ግን ዓይኔን አበራልኝና የእስከዛሬው አጠራራችን የፊደል መፋለስ እንዳለበት ለመረዳት ችያለሁ፡፡ እንዴት?

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ስለሽብር፣ ስለእስርና ስለመንግስታቸው አቋም በቅርቡ ተጠይቀው የሰጡትን ምላሽ በኢቲቪ ተመለከትኩ፡፡ ‹‹እነዚህ አሸባሪዎች ከአስመራ እስከ ሞቃዲሾ የተዘረጋው የሽብር ሰንሰለት አካላት ናቸው (በነገራችን ላይ በቅርቡ የቀድሞው የጋምቤላ ክልል ፕሬዚዳንት ከደቡብ ሱዳን ጁባ ተይዘው መምጣታቸውን ተከትሎ የሽብር ሰንሰለቱ ከአስመራ-ሞቃዲሾ-ጁባ ተለጥጦ ሶስት ማዕዘን መስራቱን መንግስት እየገለፀ ነው) ጋዜጠኛ ነኝ፣ ብሎገር ነኝ እያሉ የሽብር ዓላማን ማንገብ አይቻልም፡፡ እናንት ጋዜጠኞችም ተጠንቀቁ….›› አይነት ዱላ ቀረሽ ዛቻ ሲያሰሙ ተመልክቼ እንደሰውየውኃይለማርያም አሁንስ መንግስቱን መንግስቱን መሰልከኝ ማለቴ አልቀረም፡፡ ለዛም ነው ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ መንግስቱ ኃይለማርያም ደሳለኝን (MHD) የሚለውን ስያሜ አፌ ላይ አልጠፋ ያለው፡፡

እንደዱሮውይሄ በፍርድ ቤት የተያዘ ጉዳይ ስለሆነ አስተያየት መስጠት አልፈልግምማለት ቀረና እንደዳኛ ግራና ቀኝ የተቀመጡትን ጋዜጠኞች እየገላመጡ ቢሯቸው ውስጥ ፍርድ ስጡኝ፡፡ ሌላው ሁሉ ይቅር በሕግ ፊት ነፃ ሆኖ የመገመት ሕገመንግስታዊ መብቴን ያክብሩ አላልኩም፡፡ ባይሆን የቀረበብኝንማስረጃተመልክተው ፍርድዎችን ይስጡም አልልም፡፡ ግን ግንለባንዲራ ፕሮጀክታችን› (የሕዳሴው ግድብ) ማሰሪያ ይሆን ዘንድ የሁለት ወር ደመወዜን ለቦንድ መግዣ (ምንም እንኳን ለቦንድ ግዢ ጠቅላላ ክፍያ ሳልጨርስ ከስራ በመሰናበቴ ምክንያት ደመወዜ ቢቋረጥም) መስጠቴን እንደውለታ ቆጥረው በቤተ-መንግስት የዘረጉትየፍርድ ችሎትላይ ምህረት ቢያደርጉልኝ ምን አለ? ‹ወርቅ ላበደረ ጠጠር፣ እህል ላበደረ አፈርይሰጡታልን?
ውቤ! ለማንኛውም በጠቅላይ ሚኒስትሩ የተበየነብንን የሽብርተኝነት ካባ በፍርድ ቤት እንደማይፀናብን ተስፋ አደርጋለሁ፡፡

የነሲቡ ችሎት

አፈ ንጉስ ነሲቡ መስቀሉ 1874 . ጀምሮ ወደ 30 ዓመት ለሚሆን ጊዜ በዳኝነት የተለያዩ የኢትዮጵያን ነገስታት ያገለገሉ ሲሆን ፍርዳቸው እጅግ ከባድና ጠንካራ ስለነበር በዘመኑእባክህ ከነሲቡ ፊት አታቁመኝእየተባለ ይለመን እንደነበር መርስኤ ሀዘን ወልደቂርቆስ በዓይን ያዩትን፤ በጆሮ የሰሙትን፤ ከትበው ይነግሩናል፡፡ በተመሳሳይ ጉዳይ በንጉሱ ዘመን አርሲ፣ አሰላ ላይ እጅግ ጨካኝ ደኛ ተሹመው ፍርዳቸው ከባድ ከመሆኑ የተነሳአቤት አቤት፤ የአሰላው ፍርድ ቤትእስከመባል ደርሶ እንደነበር አሁንም ማስረጃችን ታሪክ ነው፡፡

ውዴ! ይሔን የምፅፍልሽ የእኛው ዘመንንየነሲቡ ችሎትአስመለክቶ ትንሽ ነገር ብዬሽ ደብዳቤዬን ልቋጭልሽ በማሰብ ነው፡፡ አዋጅ ቁጥር 652/2001 (የፀረ-ሽብር አዋጅ) ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ በሽብር ጉዳዮች ላይ ስልጣን (Juridiction) ያለው የፌዴራል ከፍተኛው ፍርድ ቤት እንደሆነ በመደንገጉ የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት 4ተኛ ወንጀል ችሎት የተለያዩ በፀረ-ሽብር ሕጉ የተከሰሱ ግለሰቦችንና ቡድኖችን ጉዳይ እያየ የቆየ ሲሆን፤ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞየፀረ-ሽብር ሕጉ ሰለባዎችእየተበራከቱ በመሔዳቸው ምክንያት 4ተኛውን ወንጀል ችሎ ለማገዝ በማሰብ 19 ወንጀል ችሎ የሽብር ጉዳዮችን በማዬት ላይ ይገኛል፡፡

በፀረ ሽብር ሕጉ ተከሰውኖ 4ተኛ ወንጀል ችሎት ቀርበው ነፃ የወጡ (Acquit) ሰዎች ብዛት ለጊዜው ለማወቅ ባልችልም እጅግ በጣም ትንሽ እንደሆኑ ግን እርግጠኛ ነኝ፡፡ ይህ የሆነው ችሎቱ ከሌሎች ችሎቶች የተለየ በመሆኑ እንዳልሆነም አስባለሁ፡፡ ይልቁንም ችሎቱ የሚይዛቸው ጉዳዮች በፀረ-ሽብር ሕጉ አግባብ ለማየት ስለሚገደድ ነው፡፡ መቼም የፀረ-ሽብር ሕጉን አሳፋሪነትና ጅምላ ጨራሽነት ላንች እንዳዲስ በመንገር ጊዜሽን አላባክንብሽም፡፡ ለዛም ነው በዚህ ዘመንእባክህ 4ተኛ ወንጀል ችሎት ፊት አታቁመኝወይምአቤት አቤት፣ 4ተኛው ወንጀል ችሎትብንል ብዙም የማያስገርመው፡፡ የፀረ-ሽብር ሕጉ ከሚሰጠው ሰፊና ጠቅላይ የሆነ የወንጀል ትርጉም አንፃር ከልብ ወለዳዊው ‘Moratorium on the Brain’ አዋጅ ጋር በተነፃፃሪ መቆም የሚችል ከመሆኑም በላይ በሽብር ጉዳይ የተሰየወን ችሎትም እጅግ አሳፋሪ ያደርገዋል፡፡

እንግዲህ የእኛም ጉዳይ 4ተኛ ወንጀል ችሎት እህት ከሆነው 19ነኛ ወንጀል ችሎት እየታዬ የሚገኝ ሲሆን የፀረ-ሽብር ሕጉምሰለባፍለጋ በችሎታችን ተገኝቷል፡፡ እንግዲህ አበባዬ ጉዳያችን በፀረ-ሽብር ሕጉ ከመታየቱ ጋር ተያይዞ ስራ አስፈፃሚው አካልማስረጃፈጥሮ የከሰስን መሆኑ ነው ችሎቱንየነሲቡ ችሎትያደረገው፡፡ ለማንኛውም ግን ይሄን ስታነቢ ታዲያከአንበሳ መንጋጋ፣ ማን ያወጣል ስጋብለሽ ተስፋ እንደማትቆርጪ አምናለሁ፡፡ እኔና አንች እኮ ተሸንፈን አናውቅም ውዴ፡፡ ሁሌም ማሸነፍ፣ ሁሌም ሌላ ተስፋ ማድረግ፣ ሁሌም ደስተኛ መሆን፣ ሁሌም መዋደድ የሕይወት ግባችን አይደለምን ? ታዲያ ይችን ክስ በድል እንዳንወጣት ማን ያግደናል? ምን አልባት አሳሪያችን፡፡ Hamilton በድጋሚ ጠቅሼልሽ ተስፋችንን አለምልመን እንለያይ፡

‘The Judiciary (…) has no influence over either the sword or the purse (…) It may truly be said to have neither force nor will, but merely judgement’


Amen!